Virginia: Lịch sử Nền tảng và Di sản Kiến trúc của 'Cái nôi các Tổng thống'

Virginia, thuộc địa Anh thường trực đầu tiên tại Mỹ, được thành lập tại Jamestown vào năm 1607. Đây cũng là nơi cơ quan lập pháp đại diện đầu tiên của Mỹ ra đời vào năm 1619. Virginia chính thức gia nhập liên bang vào ngày 25 tháng 6 năm 1788, trở thành tiểu bang thứ mười.

Tiểu bang này có nhiều biệt danh như "Old Dominion" và "Mẹ của các Tổng thống" vì là nơi sinh của tám vị tổng thống Hoa Kỳ, bao gồm George Washington và Thomas Jefferson. Virginia còn được gọi là "Mẹ của các Tiểu bang" do lãnh thổ của tám tiểu bang khác từng là một phần của Virginia.

Thủ phủ của bang được dời từ Williamsburg đến Richmond vào năm 1779. Tòa nhà Quốc hội Virginia, được xây dựng từ năm 1785 đến 1792, là tòa nhà công cộng đầu tiên tại Mỹ theo phong cách kiến trúc Cổ điển Phục hưng. Thiết kế do Thomas Jefferson thực hiện, mô phỏng theo đền Maison Carrée ở Pháp. Đây là tòa nhà quốc hội đang hoạt động lâu đời thứ hai tại Hoa Kỳ.

Câu chuyện về Virginia không chỉ là một bài học lịch sử mà còn là sự diễn giải về nguồn gốc của bản sắc chính trị và văn hóa Mỹ. Việc tiểu bang này được mệnh danh là "Mẹ của các Tổng thống" và "Mẹ của các Tiểu bang" cho thấy vai trò trung tâm của nó trong những thập kỷ đầu hình thành nước Mỹ. Sự thống trị của "Triều đại Virginia"—với bốn trong năm tổng thống đầu tiên—đã định hình các nguyên tắc nền tảng của nền cộng hòa non trẻ.

Lựa chọn kiến trúc của Thomas Jefferson cho Tòa nhà Quốc hội Virginia là một tuyên ngôn ý thức hệ mạnh mẽ. Bằng cách mô phỏng một ngôi đền La Mã (Maison Carrée), Jefferson đã cố tình liên kết nước Mỹ mới với các lý tưởng của Cộng hòa La Mã—dân chủ, luật pháp, và đức hạnh công dân. Đây là một sự đoạn tuyệt rõ ràng với phong cách kiến trúc Gothic của chế độ quân chủ Anh mà họ vừa thoát khỏi. Nó thể hiện khát vọng xây dựng một trật tự mới dựa trên các nguyên tắc của thời Khai sáng, thay vì kế thừa di sản của thế giới cũ.

Ngày nay, Virginia là một tiểu bang chiến trường (swing state), phản ánh sự thay đổi lớn về nhân khẩu học và chính trị của nước Mỹ. Tuy nhiên, di sản của nó với tư cách là điểm khởi đầu của thể chế, luật pháp và văn hóa Anglo-Saxon ở Bắc Mỹ vẫn còn nguyên giá trị. Việc tìm hiểu lịch sử Virginia cung cấp một lăng kính quan trọng để hiểu được những căng thẳng và sự liên tục trong câu chuyện của nước Mỹ hiện đại.

Đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt, đặc biệt là ở khu vực Bắc Virginia (NOVA) nơi có đông người Việt sinh sống, lịch sử của tiểu bang này là một phần trong bối cảnh cuộc sống mới của họ. Mặc dù không có tác động trực tiếp đến các vấn đề như kiều hối hay kinh doanh nhỏ, câu chuyện về việc xây dựng một quốc gia từ đầu và thiết lập các nguyên tắc lập pháp có thể tạo ra sự đồng cảm với nhiều người đã phải xây dựng lại cuộc đời ở một vùng đất mới.