X kiện ngược các hãng nhạc, cáo buộc bị ép buộc trong cuộc chiến bản quyền

Nền tảng mạng xã hội X đã đệ đơn kiện các nhà xuất bản âm nhạc và hiệp hội thương mại của họ, Hiệp hội các Nhà xuất bản Âm nhạc Quốc gia (NMPA). Đơn kiện chống độc quyền này cáo buộc NMPA và các thành viên đã thông đồng để "ép buộc X phải mua giấy phép sử dụng các tác phẩm âm nhạc từ toàn bộ ngành công nghiệp".

Trong đơn kiện nộp hôm thứ Sáu, X tuyên bố rằng NMPA đã "vũ khí hóa" Đạo luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số (DMCA) bằng cách liên tục gửi hàng loạt yêu cầu gỡ bỏ nội dung bị cho là vi phạm. X cho biết hành động này bắt đầu từ năm 2021, nhằm gây áp lực để buộc X phải chấp nhận các thỏa thuận cấp phép toàn ngành, thay vì đàm phán cạnh tranh với từng nhà xuất bản riêng lẻ.

Động thái này là diễn biến mới nhất trong cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều năm. Năm 2023, NMPA đã kiện X đòi bồi thường 250 triệu USD vì vi phạm bản quyền "quy mô lớn" với hơn 1.700 bài hát. Một hồ sơ tòa án vào tháng 11 năm 2025 cho thấy hai bên đã "đạt được tiến bộ rất đáng kể trong việc dàn xếp".

X hiện đang yêu cầu tòa án bồi thường thiệt hại bằng tiền và ngăn chặn NMPA tiếp tục các hành vi bị cáo buộc.

Lá đơn kiện chống độc quyền của X là một chiến thuật pháp lý mang đậm dấu ấn của Elon Musk: chuyển từ thế bị động sang chủ động tấn công khi đang gặp bất lợi. Trước đó, X rõ ràng đang ở thế yếu trong vụ kiện vi phạm bản quyền trị giá 250 triệu USD do NMPA khởi xướng. Thậm chí, hồ sơ tòa án năm 2025 cho thấy họ đã tiến gần đến một thỏa thuận, có khả năng là một thỏa thuận không có lợi cho X.

Việc kiện ngược lại với cáo buộc thông đồng và ép buộc là một nỗ lực nhằm thay đổi cục diện. Nó chuyển câu chuyện từ "X vi phạm bản quyền" sang "X là nạn nhân của một tập đoàn độc quyền". Lập luận cốt lõi của X là NMPA đang hoạt động như một nghiệp đoàn, ngăn cản X đàm phán các hợp đồng riêng lẻ, có tính cạnh tranh hơn với từng nhà xuất bản. Đây là một chiến lược nhằm tạo ra đòn bẩy, buộc NMPA phải cân nhắc lại và có thể chấp nhận một thỏa thuận dàn xếp nhẹ nhàng hơn trong vụ kiện ban đầu.

Vấn đề sâu xa hơn là bài toán chi phí khổng lồ của việc cấp phép bản quyền âm nhạc cho các nền tảng có nội dung do người dùng tạo ra. Sau khi Musk tiếp quản, việc cắt giảm chi phí mạnh tay có thể đã làm suy yếu các đội ngũ kiểm duyệt và tuân thủ bản quyền của X, khiến nền tảng này dễ bị tổn thương hơn trước các khiếu nại, như sự việc toàn bộ bộ phim Super Mario Bros. bị đăng tải công khai là một minh chứng. Vụ kiện này là một canh bạc: nếu thất bại, vị thế của X sẽ càng tệ hơn. Nếu thành công, nó có thể định hình lại cách thức đàm phán bản quyền âm nhạc cho toàn bộ ngành mạng xã hội.

Không có tác động trực tiếp và ngay lập tức đến cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, các nghệ sĩ và người dùng trong cộng đồng sử dụng X để quảng bá hoặc chia sẻ âm nhạc nên theo dõi vụ việc. Kết quả của nó có thể ảnh hưởng đến các quy định bản quyền và cách nội dung âm nhạc được quản lý trên các nền tảng mạng xã hội lớn trong tương lai.