Claudette Colvin, Nhà Hoạt Động Tiên Phong Bị Lãng Quên Của Phong Trào Dân Quyền, Qua Đời Ở Tuổi 86

Claudette Colvin, một nhân vật tiên phong trong phong trào dân quyền Hoa Kỳ, đã qua đời ở tuổi 86. Gia đình bà đã xác nhận thông tin vào thứ Ba. Năm 1955, khi mới 15 tuổi, bà Colvin đã từ chối nhường ghế trên xe buýt cho một phụ nữ da trắng ở Montgomery, Alabama. Hành động này diễn ra chín tháng trước vụ việc tương tự của Rosa Parks. Bà đã bị bắt và bị buộc tội gây rối trật tự, vi phạm luật phân biệt chủng tộc và hành hung cảnh sát. Mặc dù hai cáo buộc đã được bãi bỏ, tội danh hành hung cảnh sát vẫn tồn tại trong hồ sơ của bà trong hơn 60 năm. Vào năm 2021, hồ sơ của bà đã được xóa bỏ thành công. Bà Colvin cũng là một trong bốn nguyên đơn trong vụ kiện mang tính bước ngoặt Browder v. Gayle trước Tối cao Pháp viện, vụ kiện đã chấm dứt sự phân biệt chủng tộc trên xe buýt. Gia đình cho biết bà để lại một di sản về lòng dũng cảm đã giúp thay đổi tiến trình lịch sử Hoa Kỳ. Một bộ phim về cuộc đời bà có tựa đề "Spark" đang được sản xuất.

Cái chết của Claudette Colvin khép lại một cuộc đời can đảm nhưng phần lớn bị lu mờ trong dòng lịch sử chính thống của Mỹ. Mặc dù hành động của bà đi trước Rosa Parks, các nhà lãnh đạo dân quyền thời đó đã chọn không xây dựng chiến dịch tẩy chay xe buýt Montgomery xung quanh bà. Lý do được cho là phức tạp; một phần vì bà còn quá trẻ và sau đó mang thai, khiến họ lo ngại rằng bà sẽ không phải là một biểu tượng 'hoàn hảo' và dễ bị công kích. Thay vào đó, họ chọn Rosa Parks, một phụ nữ trung niên, thư ký của NAACP với hình ảnh đáng kính, làm gương mặt cho phong trào. Đây là một quyết định mang tính chiến lược, cho thấy cuộc đấu tranh dân quyền không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn cần cả việc xây dựng hình ảnh và thông điệp cẩn thận. Tuy nhiên, vai trò pháp lý của Colvin trong vụ kiện Browder v. Gayle lại có tác động cụ thể và lâu dài hơn. Chính vụ kiện này, chứ không phải cuộc tẩy chay, đã trực tiếp dẫn đến phán quyết của Tối cao Pháp viện về việc bãi bỏ luật phân biệt chủng tộc trên xe buýt. Điều này cho thấy sự đóng góp của bà không chỉ là biểu tượng mà còn là nền tảng pháp lý. Việc hồ sơ của bà được xóa vào năm 2021 và bộ phim sắp ra mắt là những nỗ lực muộn màng nhưng quan trọng để trả lại vị trí xứng đáng cho bà trong lịch sử, đồng thời nhắc nhở rằng các phong trào xã hội lớn được xây dựng bởi rất nhiều cá nhân thầm lặng.

Câu chuyện của Claudette Colvin, dù không liên quan trực tiếp đến các vấn đề kinh doanh hay di trú của người Mỹ gốc Việt, lại có một ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Nó nhắc nhở về lịch sử đấu tranh chống lại sự bất công và phân biệt chủng tộc tại Mỹ. Những quyền lợi và cơ hội mà các cộng đồng nhập cư, bao gồm cả người Việt, được hưởng ngày nay một phần được xây dựng trên sự hy sinh của những người đi trước như bà Colvin. Lòng dũng cảm của một cô gái 15 tuổi đối mặt với hệ thống áp bức là bài học vượt thời gian về phẩm giá và sự kiên định.