Đề xuất thông xe tạm 18km cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đối mặt nhiều vướng mắc về kết nối và thu phí

Ban Quản lý dự án 85 đã đề xuất Bộ Xây dựng cho phép khai thác tạm 18,2 km đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đoạn qua huyện Long Thành cũ. Kế hoạch dự kiến thông xe trước ngày 8 tháng 2. Đoạn đường này thuộc dự án thành phần 2, nằm giữa dự án thành phần 1 chưa hoàn thành.

Theo đề xuất, các phương tiện có thể di chuyển giữa Vũng Tàu và các hướng TP.HCM, Dầu Giây thông qua các nhánh rẽ tại nút giao Long Thành. Tuy nhiên, việc khai thác đang gặp nhiều trở ngại lớn. Trục đường này kết nối với hai tuyến đường T1, T2 của sân bay Long Thành, nhưng chưa có kế hoạch thông xe cho hai tuyến này.

Vấn đề nghiêm trọng nhất là hệ thống trạm thu phí tại nút giao với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây chưa được xây dựng. Điều này khiến việc thu phí không thể thực hiện cho các xe ra vào giữa hai tuyến cao tốc. Ban Quản lý dự án 85 đã kiến nghị Bộ Xây dựng hỗ trợ, chỉ đạo các đơn vị liên quan như Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và Tổng công ty đầu tư và phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) phối hợp giải quyết các vướng mắc này.

Đề xuất thông xe tạm đoạn cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dù chỉ dài 18km nhưng lại phơi bày một vấn đề cố hữu trong quản lý các dự án hạ tầng lớn tại Việt Nam: sự thiếu đồng bộ. Việc một cấu phần dự án (thành phần 2) hoàn thành về mặt xây dựng nhưng lại bị "cô lập" do các cấu phần khác (thành phần 1, đường T2, trạm thu phí) chưa sẵn sàng cho thấy sự phối hợp yếu kém giữa các chủ đầu tư và các cơ quan liên quan.

Áp lực phải hoàn thành và báo cáo tiến độ, đặc biệt trước dịp lễ Tết, có thể là nguyên nhân chính thúc đẩy đề xuất này. Tuy nhiên, việc đưa một tuyến đường vào vận hành mà không có hệ thống thu phí hoàn chỉnh là một giải pháp tình thế đầy rủi ro. Điều này không chỉ gây thất thoát doanh thu cho nhà đầu tư tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (VEC) mà còn tạo ra sự phức tạp trong quản lý dòng xe. Chúng tôi nhận thấy đây là một ví dụ điển hình của tư duy "làm đến đâu hay đến đó", thay vì hoạch định tổng thể và đồng bộ ngay từ đầu.

Việc Ban Quản lý dự án 85 phải "cầu cứu" Bộ Xây dựng để yêu cầu các đơn vị khác phối hợp cho thấy sự phân mảnh trong trách nhiệm. Lẽ ra, việc điều phối này phải là một cơ chế tự động trong một dự án trọng điểm quốc gia. Quyết định cuối cùng của Bộ Xây dựng sẽ cho thấy liệu Hà Nội ưu tiên việc đạt được mục tiêu về thời gian hay đảm bảo tính khả thi và hiệu quả vận hành lâu dài.

Tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu được cộng đồng người Việt ở nước ngoài rất quan tâm, vì đây là trục đường huyết mạch kết nối Sài Gòn với thành phố biển Vũng Tàu – một điểm đến du lịch và nghỉ dưỡng phổ biến của Việt Kiều khi về thăm quê. Việc sớm hoàn thành dự án sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, thúc đẩy du lịch và có thể tác động tích cực đến giá trị bất động sản trong khu vực mà nhiều người Mỹ gốc Việt có đầu tư.