Nghiên Cứu Mới: Trầm Cảm Có Thể Là Dấu Hiệu Sớm Của Bệnh Parkinson Và Sa Sút Trí Tuệ

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí General Psychiatry cho thấy trầm cảm thường xuất hiện trước khi chẩn đoán bệnh Parkinson (PD) và sa sút trí tuệ thể Lewy (LBD). Các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu y tế quốc gia của Đan Mạch, bao gồm 17.711 bệnh nhân được chẩn đoán mắc PD hoặc LBD từ năm 2007 đến 2019.

Kết quả cho thấy nguy cơ trầm cảm tăng dần trong những năm trước khi chẩn đoán, đạt đỉnh trong ba năm cuối. Tỷ lệ này vẫn cao hơn đáng kể so với các nhóm đối chứng mắc bệnh mãn tính khác như viêm khớp dạng thấp hay bệnh thận mãn tính. Tỷ lệ trầm cảm thậm chí còn cao hơn ở bệnh nhân sa sút trí tuệ thể Lewy so với bệnh Parkinson.

Các tác giả cho rằng trầm cảm có thể liên quan đến những thay đổi thoái hóa thần kinh sớm trong não, chứ không chỉ là phản ứng tâm lý đối với bệnh tật. Mặc dù hiện chưa có cách chữa trị cho PD và LBD, nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải nhận thức và sàng lọc các triệu chứng trầm cảm một cách có hệ thống ở những bệnh nhân này để cải thiện chất lượng cuộc sống.

Ý nghĩa quan trọng nhất của nghiên cứu này nằm ở việc tái định hình cách nhìn nhận về mối liên hệ giữa sức khỏe tâm thần và bệnh thoái hóa thần kinh. Thay vì chỉ xem trầm cảm là một hệ quả tâm lý, một phản ứng tự nhiên trước chẩn đoán một căn bệnh hiểm nghèo, bằng chứng từ Đan Mạch cho thấy nó có thể là một triệu chứng sớm (prodromal symptom) của chính quá trình bệnh lý đang diễn ra trong não.

Phương pháp so sánh với các bệnh mãn tính gây suy nhược khác (như viêm khớp) là một điểm rất sắc bén. Nó củng cố lập luận rằng mức độ trầm cảm gia tăng đột biến ở bệnh nhân Parkinson và LBD không chỉ đơn thuần do gánh nặng bệnh tật, mà có thể bắt nguồn từ những thay đổi hóa học thần kinh mà hai căn bệnh này gây ra, ngay cả trước khi các triệu chứng vận động hoặc nhận thức rõ ràng xuất hiện.

Đối với y học lâm sàng, phát hiện này là một lời kêu gọi hành động. Nó gợi ý rằng các bác sĩ nên cảnh giác hơn khi một người lớn tuổi, đặc biệt là người không có tiền sử bệnh tâm thần, đột ngột phát triển các triệu chứng trầm cảm. Thay vì chỉ điều trị tâm lý, đây có thể là dấu hiệu để theo dõi chặt chẽ hơn các triệu chứng thần kinh khác. Việc sàng lọc trầm cảm một cách có hệ thống sau khi chẩn đoán cũng trở nên cấp thiết hơn, không chỉ để cải thiện tâm trạng mà còn là một phần không thể thiếu trong kế hoạch chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân, giúp nâng cao chất lượng sống khi đối mặt với một căn bệnh chưa có thuốc chữa.

Phát hiện này đặc biệt quan trọng đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt, nơi các vấn đề sức khỏe tâm thần như trầm cảm ở người lớn tuổi thường bị xem nhẹ hoặc gán cho là "bệnh tuổi già". Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khuyến khích các cuộc trò chuyện cởi mở về sức khỏe tâm thần trong gia đình, và xem xét các triệu chứng trầm cảm mới xuất hiện như một dấu hiệu y tế cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá, thay vì chỉ là một vấn đề về cảm xúc.