Nhà khoa học Úc dùng 'phòng xông hơi' và gen để cứu loài ếch khỏi đại dịch

CANBERRA – Nhà sinh học bảo tồn Anthony Waddle đang tiên phong các phương pháp mới tại Úc để cứu các loài lưỡng cư khỏi một loại nấm chết người. Loại nấm chytrid này đã xóa sổ 90 loài và đang đe dọa hơn 500 loài khác. Ếch và các loài lưỡng cư đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái. Một trong những thí nghiệm đầu tiên của Waddle là xây dựng 'phòng xông hơi' cho ếch bằng cách dùng gạch xây có lỗ. Các nhà nghiên cứu hy vọng việc tăng nhiệt độ cơ thể của ếch sẽ giúp chúng chống lại nấm, vốn hoạt động mạnh vào mùa đông. Thí nghiệm đã thành công, những con ếch sử dụng 'phòng xông hơi' có khả năng kháng bệnh cao hơn. Hướng đến các giải pháp có thể nhân rộng, nhóm của ông đang tiêm vaccine cho hàng trăm con ếch chuông xanh và vàng quý hiếm để thả về tự nhiên. Đối với những loài không thể tiêm vaccine, như ếch corroboree phương nam, họ đang thử nghiệm công nghệ sinh học tổng hợp, hay còn gọi là thay thế gen. Waddle cho biết đây là thí nghiệm biến đổi gen ếch đầu tiên ở Úc, với hy vọng có thể chia sẻ giải pháp này trên toàn thế giới.

Công trình của Anthony Waddle cho thấy một sự thay đổi đáng kể trong chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học, từ các biện pháp can thiệp môi trường vật lý sang công nghệ sinh học cấp phân tử. Cách tiếp cận của ông tiến triển từ một giải pháp khéo léo nhưng có quy mô nhỏ – 'phòng xông hơi' cho ếch – đến các kỹ thuật có tiềm năng áp dụng toàn cầu như vaccine và chỉnh sửa gen. Việc chuyển sang sinh học tổng hợp là điểm đáng chú ý nhất. Quyết định của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) vào năm 2025 cho phép sử dụng công nghệ này cho mục đích bảo tồn đã mở đường cho các thí nghiệm như của Waddle. Nó đánh dấu một bước ngoặt, đưa một công cụ vốn gây tranh cãi từ phòng thí nghiệm ra ứng dụng thực địa. Những người ủng hộ xem đây là tia hy vọng để cứu các loài đang trên bờ vực tuyệt chủng, giúp chúng kháng bệnh hoặc tăng đa dạng di truyền. Tuy nhiên, các nhà phê bình vẫn nêu lên những lo ngại về đạo đức và nguy cơ gây ra hậu quả không lường trước được trong hệ sinh thái. Nghiên cứu của Waddle không chỉ là nỗ lực cứu một vài loài ếch ở Úc. Nó là một thử nghiệm quan trọng cho tương lai của ngành bảo tồn. Nếu thành công và được nhân rộng, phương pháp này có thể trở thành một công cụ mạnh mẽ để chống lại các đại dịch trong thế giới động vật hoang dã, đặc biệt khi biến đổi khí hậu làm trầm trọng thêm các mối đe dọa dịch bệnh. Đây là một cuộc đánh cược có tính toán, đối mặt với thực tế rằng hơn 40% các loài lưỡng cư trên thế giới đang bị đe dọa tuyệt chủng.