Thái Lan trước ngã rẽ: Cải cách cấu trúc hay chính sách dân túy ngắn hạn?

Thái Lan sẽ tổ chức một cuộc bầu cử quan trọng vào cuối tuần này, đặt ra lựa chọn giữa một đảng chủ trương cải cách sâu rộng và hai khối chính trị cam kết các chính sách dân túy. Nền kinh tế Thái Lan đã trì trệ trong hai thập kỷ qua, chỉ tăng trưởng 5% so với trước đại dịch, trong khi Việt Nam và Ấn Độ tăng trưởng khoảng 40%.

Đảng Nhân dân, kế thừa của đảng Tiến lên (Move Forward) từng thắng cử năm ngoái, đang thúc đẩy cải cách hiến pháp và phá vỡ các tập đoàn độc quyền. Họ cho rằng đây là cách duy nhất để vực dậy đất nước. Tuy nhiên, họ đối mặt với thách thức lớn trong việc thành lập chính phủ do thiếu đối tác liên minh tự nhiên.

Các đối thủ chính, đảng Pheu Thai và đảng Bhumjaithai của Thủ tướng Anutin Charnvirakul, lại ủng hộ các biện pháp kích thích ngắn hạn và phát tiền mặt, vốn là chính sách chủ đạo trong 20 năm qua. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có sự ổn định chính trị và cải cách thực chất, Thái Lan sẽ khó giải quyết các vấn đề kinh tế cố hữu như nợ công tăng cao và bất bình đẳng.

Cuộc bầu cử ở Thái Lan không chỉ là một cuộc cạnh tranh chính trị thông thường, mà là một cuộc trưng cầu dân ý về tương lai kinh tế của đất nước. Vấn đề cốt lõi không phải là lựa chọn giữa các chính sách chi tiêu, mà là giữa việc duy trì một cấu trúc kinh tế do giới tinh hoa tài phiệt kiểm soát và một nỗ lực phá vỡ nó để tạo ra sân chơi bình đẳng hơn.

Việc bài báo so sánh Thái Lan với Việt Nam là một điểm nhấn quan trọng. Sự tương phản này cho thấy cái giá của bất ổn chính trị kéo dài. Trong khi Thái Lan chìm trong các cuộc đảo chính và các chính phủ dân sự tồn tại ngắn ngủi, khiến việc hoạch định chính sách dài hạn gần như bất khả thi, thì Việt Nam duy trì được sự ổn định, cho phép thực hiện các chiến lược kinh tế nhất quán và thu hút đầu tư nước ngoài mạnh mẽ. Sự trì trệ của Thái Lan không phải do thiếu tiềm năng, mà do một hệ thống chính trị ưu tiên các giải pháp tạm thời thay vì cải cách cấu trúc.

Thách thức lớn nhất đối với Đảng Nhân dân không phải là giành được phiếu bầu, mà là vượt qua "bài toán số học bầu cử". Hệ thống chính trị hiện tại và sự liên kết chặt chẽ của giới bảo hoàng và các tập đoàn kinh tế lớn tạo ra một rào cản vững chắc. Ngay cả khi giành được nhiều ghế nhất, khả năng họ bị các đảng đối thủ có chung hệ tư tưởng và lợi ích hình thành một liên minh để gạt ra ngoài là rất cao. Điều này có nguy cơ làm gia tăng sự thất vọng trong giới cử tri trẻ và thành thị, những người khao khát sự thay đổi.

Cuộc bầu cử ở Thái Lan không có tác động trực tiếp đến các hoạt động kinh doanh hàng ngày của người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, sự ổn định và tăng trưởng kinh tế của một quốc gia chủ chốt trong khối ASEAN như Thái Lan có ảnh hưởng đến sự ổn định chung của khu vực. Nhiều doanh nghiệp và nhà đầu tư người Việt tại Mỹ có quan hệ thương mại với Đông Nam Á sẽ theo dõi sát sao kết quả, vì một Thái Lan phát triển sẽ tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh và đầu tư hơn trong toàn khu vực.