Kết quả bầu cử sơ bộ hôm thứ Ba khiến nhiều người theo dõi chính trường Florida bất ngờ. Câu hỏi đầu tiên mà nhiều người đặt ra là: chuyện gì đã xảy ra? Angie Nixon, 42 tuổi, dân biểu tiểu bang đại diện Jacksonville từ năm 2020, đã giành khoảng 56% số phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ Thượng viện của Đảng Dân chủ, vượt qua Alex Vindman, cựu trung tá tình báo quân đội đã nghỉ hưu. Theo Guardian, Nixon nhận hơn 750.000 phiếu so với khoảng 550.000 phiếu của Vindman.
Vì sao chuyện này đáng chú ý? Vì khoảng cách tài chính giữa hai người là rất lớn. Nixon vận động với chưa tới 1 triệu USD, phần lớn từ nguồn vận động cộng đồng, trong khi Vindman huy động khoảng 16,2 triệu USD, được các tổ chức đảng và nhiều gương mặt trung dung hậu thuẫn. Nixon còn được nhóm cấp tiến toàn quốc Our Revolution, gắn với Thượng nghị sĩ Bernie Sanders, ủng hộ, cùng với hậu thuẫn từ Dân biểu Ilhan Omar của Minnesota, theo HuffPost.
Chưa tới 1 triệu USD đã đánh bại 16 triệu USD trong cuộc bầu cử sơ bộ ở Florida.
Nixon là ai và bà đến từ đâu
Trước khi vào chính trường, Nixon là người tổ chức công đoàn và người sáng lập tiệm sách cộng đồng Cafe Resistance ở Jacksonville. Bà cũng đồng sáng tác một cuốn truyện tranh với con gái. Đầu năm 2026, Nixon bị khiển trách vì dùng loa cầm tay màu hồng gây rối một cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện tiểu bang, khi bà phản đối luật phân chia lại địa hạt bầu cử của Quốc hội, theo HuffPost. Bà cũng sẽ ra tòa vào tháng 9/2026 vì bị buộc tội xâm phạm và cản trở cảnh sát không dùng vũ lực, liên quan tới một cuộc ngồi biểu tình tại văn phòng Thống đốc Ron DeSantis vào tháng 5/2026, theo Guardian.
Vì sao chuyện này lại xảy ra ngay lúc này
Chiến thắng của Nixon không phải là trường hợp cá biệt trong mùa hè năm 2026. Nhiều ứng viên cấp tiến khác cũng thắng các cuộc bầu cử sơ bộ ở Philadelphia, Colorado, Michigan và New York trong cùng giai đoạn, theo Guardian. Đây phản ánh một xu hướng rộng hơn trong nội bộ Đảng Dân chủ, nơi cử tri cơ sở ở nhiều nơi chọn ứng viên cấp tiến, ít tiền hơn nhưng gắn bó với cộng đồng địa phương, thay vì ứng viên được đảng chính thức hậu thuẫn.
Bối cảnh lịch sử: Ghế Thượng viện này đến từ đâu
Ghế Thượng viện mà Nixon và Moody tranh giành từng thuộc về Marco Rubio, người rời vị trí này để trở thành Ngoại trưởng dưới thời Tổng thống Trump. Thống đốc DeSantis sau đó bổ nhiệm Ashley Moody vào ghế trống này, theo WUSF. Người thắng cuộc tổng tuyển cử tháng 11 sẽ chỉ hoàn thành phần còn lại của nhiệm kỳ Rubio, tức khoảng hai năm, trước khi phải tái tranh cử vào năm 2028.
Đây có phải là hiện tượng bất thường hay chỉ là chuyện thường thấy trong nội bộ đảng?
Xét về tỷ lệ cử tri đăng ký, Florida có khoảng 1,5 triệu cử tri Cộng hòa nhiều hơn cử tri Dân chủ, và ông Trump thắng bang này với cách biệt 13 điểm phần trăm trong năm 2024, theo HuffPost. Ngay sau khi Nixon thắng sơ bộ, tổ chức phân tích bầu cử Sabato's Crystal Ball đã hạ đánh giá cuộc đua Thượng viện Florida từ mức "nghiêng về Cộng hòa" xuống "an toàn cho Cộng hòa", theo Guardian. Điều đó cho thấy: chiến thắng sơ bộ của một ứng viên cấp tiến ở bang đỏ không phải chưa từng có tiền lệ, nhưng các nhà phân tích không xem đây là dấu hiệu bà có cơ hội thắng cuộc tổng tuyển cử. Nói cách khác, đây là một cú sốc trong nội bộ đảng nhiều hơn là một tín hiệu thay đổi cán cân quyền lực ở Florida.
Điều gì xảy ra tiếp theo
Dù thua sơ bộ, Vindman đã ra tuyên bố ủng hộ Nixon, nói ông sẽ đứng về phía bà trong cuộc đối đầu với Ashley Moody và mời người ủng hộ mình cùng tham gia, theo Guardian. Ủy ban Vận động Thượng viện của Đảng Dân chủ, ban đầu hậu thuẫn Vindman, cũng đã chuyển sang ủng hộ Nixon, cùng với tuyên bố chung từ lãnh đạo thiểu số Thượng viện Chuck Schumer và Chủ tịch ủy ban này, Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand, theo WUSF. Cuộc đua giờ chuyển sang tháng 11/2026, khi Nixon đối đầu Moody, người vừa thắng áp đảo trong cuộc sơ bộ Cộng hòa của riêng mình.
Angie Nixon là ai và vì sao bà lại thắng một ứng viên có gấp mười lần số tiền vận động?
Nixon là dân biểu tiểu bang ở Jacksonville, từng là người tổ chức công đoàn và người sáng lập một tiệm sách cộng đồng. Bà vận động chủ yếu bằng nguồn lực cơ sở, với ngân sách chưa tới 1 triệu USD, so với hơn 16 triệu USD của đối thủ Alex Vindman. Chiến thắng của bà cho thấy sự ủng hộ của cử tri cơ sở đôi khi quan trọng hơn tiền bạc và sự hậu thuẫn chính thức của đảng trong một cuộc bầu cử sơ bộ.
Chiến thắng này có nghĩa là Đảng Dân chủ đang chuyển hẳn sang cánh tả không?
Đây là câu hỏi còn tranh cãi. Những người ủng hộ xu hướng cấp tiến chỉ ra rằng nhiều ứng viên cánh tả cũng thắng sơ bộ ở các bang và thành phố khác trong cùng mùa hè, cho thấy một làn sóng thực sự trong cử tri cơ sở của đảng. Tuy nhiên, những người theo phe trung dung lưu ý rằng chiến thắng sơ bộ ở một bang đỏ như Florida không đồng nghĩa với khả năng thắng cử toàn tiểu bang, vì cử tri sơ bộ thường cấp tiến hơn cử tri nói chung.
Nixon có cơ hội thực sự nào để thắng Ashley Moody vào tháng 11 không?
Các nhà phân tích bầu cử hiện không nghiêng về khả năng đó. Ngay sau kết quả sơ bộ, một tổ chức phân tích bầu cử đã hạ mức đánh giá cuộc đua này xuống mức an toàn cho Đảng Cộng hòa, một phần vì Florida có nhiều cử tri đăng ký Cộng hòa hơn Dân chủ và ông Trump từng thắng bang này với cách biệt lớn trong lần bầu cử tổng thống gần nhất.
Vindman có ủng hộ Nixon sau khi thua sơ bộ không, hay đây là một cuộc chia rẽ trong đảng?
Không, Vindman đã công khai tuyên bố ủng hộ Nixon ngay sau khi thất bại và kêu gọi người ủng hộ mình làm điều tương tự. Ủy ban vận động Thượng viện của Đảng Dân chủ, ban đầu hậu thuẫn ông, cũng đã chuyển sang ủng hộ Nixon, cùng với các lãnh đạo cấp cao của đảng ở Thượng viện.
Vụ ra tòa sắp tới của Nixon vào tháng 9 có liên quan gì tới chiến dịch của bà không?
Nixon sẽ ra tòa vào tháng 9/2026 vì bị buộc tội liên quan tới một cuộc ngồi biểu tình phản đối chính sách của Thống đốc Florida hồi tháng 5/2026. Đây là cáo buộc, chưa phải bản án, và vụ việc diễn ra trước khi cuộc tổng tuyển cử tháng 11 kết thúc, nên có thể trở thành một yếu tố mà đối thủ của bà sẽ nhắc tới trong chiến dịch.
Bảo Nguyễn
Bảo Nguyễn sáng lập Saigon Sentinel để mang đến cho cộng đồng người Việt hải ngoại nguồn tin cộng đồng độc lập và chuyên sâu, trong thời điểm mà thông tin sai lệch lan nhanh hơn khả năng kiểm chứng và rào cản ngôn ngữ khiến việc xác minh trở nên khó khăn hơn lẽ thường. Anh đặt ra tiêu chuẩn biên tập và các lớp kiểm soát chất lượng cho việc đưa tin, chọn đề tài, viết và biên tập từng bài, đọc bài đối chiếu với nguồn trước khi xuất bản, kiểm tra lại nội dung đã đăng, và xử lý đính chính.