Bà Bảy, 71 tuổi, sống ở khu Little Saigon hơn ba mươi năm, bị đau khớp gối kinh niên. Ba tháng trước, con gái bà đặt mua online một lọ BPC-157 từ một trang quảng cáo trên mạng xã hội, tin rằng thứ thuốc tiêm này an toàn vì được bán công khai và có người nổi tiếng giới thiệu. Bà không hỏi qua bác sĩ gia đình. Trường hợp như bà Bảy không hiếm: một khảo sát công bố tháng 5 năm 2026 với gần 2.500 người Mỹ trưởng thành cho thấy một nửa số người dùng peptide tin rằng sản phẩm họ đang tiêm đã được FDA phê duyệt — trong khi thực tế phần lớn chưa hề qua bất kỳ vòng kiểm định nào.
Nhiều người tin peptide mua online cũng an toàn như thuốc kê toa — nhưng phần lớn chưa hề qua kiểm định của FDA.
Cơ chế ‘chợ xám’ vận hành ra sao
Các peptide như BPC-157, TB-500, KPV hay MOTs-C hiện nằm trong vùng xám pháp lý: chúng được bán như sản phẩm ‘chỉ dùng cho nghiên cứu’ nhưng lại được tiêm trực tiếp vào cơ thể người dùng. Hạn chế hiện hành xuất phát từ thời chính quyền Biden, khi các nhà quản lý lo ngại về rủi ro an toàn nhưng không cấm hoàn toàn việc mua bán, khiến sản phẩm tiếp tục lưu hành qua các nhà thuốc pha chế hải ngoại và các trang thương mại điện tử. Về bản chất, nhiều loại trong số này chưa có bằng chứng hiệu quả rõ ràng cho những công dụng mà người bán quảng cáo, dù vẫn được đóng gói bắt mắt như thực phẩm chức năng cao cấp.
Vì sao Washington đang tính nới lỏng đúng lúc này
Một ủy ban cố vấn của FDA dự kiến họp trong hai ngày 23 và 24 tháng 7 năm 2026 để bàn về việc đưa bảy loại peptide — bao gồm BPC-157, KPV, TB-500, MOTs-C, Emideltide, Semax và Epitalon — vào danh sách được phép pha chế theo toa. Nếu được thông qua, các nhà thuốc pha chế trong nước sẽ có thể sản xuất và bán các peptide này hợp pháp, thay vì để thị trường tiếp tục nằm trong tay các nhà cung cấp không kiểm soát. Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr, người từng gọi lệnh cấm năm 2023 là bất hợp pháp, là một trong những tiếng nói ủng hộ mạnh nhất cho việc đảo ngược chính sách này — một lập trường gây tranh cãi trong giới y khoa, vốn từng lo ngại về cách ông tiếp cận các ủy ban cố vấn khoa học khác.
Rủi ro cụ thể, không phải chuyện trừu tượng
Đây không phải là vấn đề lý thuyết. Một phân tích công bố hồi tháng 1/2026 ghi nhận khoảng ba trong mười sản phẩm peptide dạng nghiên cứu không đạt kiểm tra chất lượng cơ bản — sai nhãn, thiếu độ tinh khiết, hoặc sai liều lượng. Trong khi đó, phong trào tiêm peptide tự phát đang lan rộng cùng làn sóng thuốc giảm cân dạng peptide: khoảng một phần tám người Mỹ trưởng thành từng dùng thuốc nhóm GLP-1, và tình trạng khan hàng những năm gần đây đã đẩy nhiều người sang các sản phẩm ‘nhái’ không rõ nguồn gốc từ các nhà thuốc pha chế. Với người cao tuổi tị nạn thế hệ đầu — nhóm thường tin tưởng tuyệt đối vào những gì được quảng cáo là ‘thuốc bổ’ hay ‘chống lão hóa’ — khoảng cách ngôn ngữ và thông tin y tế khiến rủi ro nhân lên gấp bội. Nhân viên y tế trong cộng đồng, đặc biệt các phòng khám gia đình phục vụ người Việt lớn tuổi, đang là tuyến đầu tiếp xúc với hệ quả của xu hướng này, dù bản thân họ không kê những đơn thuốc đó.
Điều đáng theo dõi tiếp theo
Quyết định của ủy ban cố vấn FDA vào cuối tháng 7 sẽ định hình việc peptide có được đưa vào hệ thống nhà thuốc pha chế chính thức hay tiếp tục trôi nổi qua các kênh không kiểm soát. Trong lúc chờ đợi, thị trường ‘chợ xám’ vẫn tồn tại vì hạn chế thời Biden chưa được thay thế bằng một khung pháp lý rõ ràng hơn. Với người Việt cao niên đang cân nhắc dùng các sản phẩm tương tự bà Bảy, lời khuyên thực tế nhất vẫn là: hỏi bác sĩ trước khi tiêm bất cứ thứ gì quảng cáo trên mạng, và tìm hiểu xem sản phẩm có nằm trong danh sách được FDA công nhận hay không, thay vì tin vào nhãn mác hay lời giới thiệu của người có ảnh hưởng.
Đọc các bản tin gốc tại các liên kết nguồn bên dưới.