Từ thông báo chính thức của USCIS ↗
Theo thông báo của Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) ngày 17/7/2026, quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS) dành cho công dân Ethiopia — vốn dự kiến chấm dứt vào ngày 13/2/2026 — tiếp tục được duy trì nhờ một lệnh của tòa án liên bang. Vào ngày 30/1/2026, Tòa án Liên bang Khu vực Massachusetts đã ra lệnh tạm hoãn việc chấm dứt TPS Ethiopia trong vụ African Communities Together kiện Noem. Nhờ lệnh này, người đang giữ TPS Ethiopia tiếp tục có quy chế hợp pháp và giấy phép lao động; các Giấy phép Lao động (EAD) mang mã A12 hoặc C19 được gia hạn hiệu lực, dù hệ thống SAVE hiện ghi ngày hết hạn là 30/7/2026.
Đây chỉ là biện pháp tạm thời trong lúc chờ vụ việc được đối chiếu với quyết định của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trong vụ Mullin kiện Doe, ban hành ngày 25/6/2026 — phán quyết mà theo NPR, đã cho phép chính phủ chấm dứt TPS đối với Haiti và Syria, khẳng định Bộ trưởng An ninh Nội địa (DHS) có quyền quyết định TPS mà tòa án không thể can thiệp. Vụ Ethiopia vẫn đang được xét xử và số phận của quy chế này phụ thuộc vào các diễn biến pháp lý tiếp theo.
Ai bị ảnh hưởng? Theo Al Jazeera, hơn 5.000 người Ethiopia tại Mỹ lẽ ra đã phải rời đi hoặc đối mặt nguy cơ bị bắt giữ nếu không có lệnh hoãn này. Trong cộng đồng gốc Việt, số người trực tiếp mang TPS Ethiopia không đáng kể, nhưng đây là diễn biến đáng theo dõi đối với bất kỳ ai có người thân, đồng nghiệp, hoặc nhân viên thuộc các nhóm TPS khác — vì cùng cơ chế pháp lý này đang được áp dụng cho nhiều quốc tịch. Chẳng hạn, TPS Myanmar cũng từng bị hoãn chấm dứt theo cách tương tự trước khi Tòa Tối cao ra phán quyết, và USCIS đã hướng dẫn chủ doanh nghiệp ghi ngày 27/7/2026 vào hồ sơ I-9 cho người lao động Myanmar. Trường hợp Syria cũng có mô hình gần giống: tòa án hoãn chấm dứt hai ngày trước hạn, và USCIS yêu cầu ghi ngày 10/7/2026 là hạn tạm thời trên Form I-9.
Về mặt thực tế, người sử dụng lao động của người Ethiopia đang giữ TPS cần tiếp tục chấp nhận các giấy tờ như Form I-797 hoặc I-797C để xác minh quy chế qua hệ thống SAVE, thay vì coi ngày hết hạn ghi trên hồ sơ là dấu hiệu mất quyền làm việc. Quý độc giả có thể xem thông báo chính thức của USCIS tại liên kết nguồn bên dưới.
Lệnh hoãn của tòa án chỉ là khoảng nghỉ tạm thời, không phải điểm kết của vụ kiện TPS Ethiopia.
Phân Tích
Vụ Ethiopia cho thấy một khuôn mẫu lặp lại trong năm 2026: chính quyền công bố chấm dứt TPS, tòa án cấp dưới can thiệp tạm thời, rồi tất cả chờ Tòa án Tối cao. Nhưng phán quyết Mullin kiện Doe hồi tháng 6 đã nghiêng cán cân về phía chính phủ, khẳng định quyền quyết định TPS thuộc riêng Bộ trưởng An ninh Nội địa. Theo NPR, phán quyết này đã trực tiếp ảnh hưởng đến khoảng 330.000 người, chủ yếu gốc Haiti và Syria — và tương tự có thể xảy ra với Ethiopia bất cứ lúc nào tòa phúc thẩm ra phán quyết cuối cùng. Al Jazeera ghi nhận lập luận của bên khởi kiện rằng quyết định chấm dứt TPS Ethiopia dựa trên định kiến chủng tộc, trong khi Bộ An ninh Nội địa viện dẫn thỏa thuận ngừng bắn Tigray năm 2022 — dù giao tranh đã tái diễn gần đây. Nói cách khác, lệnh hoãn hiện tại chỉ là khoảng nghỉ pháp lý, không phải giải pháp lâu dài.
Tác Động Cộng Đồng
Đối với đa số người Mỹ gốc Việt, thông báo này không đòi hỏi hành động trực tiếp vì không liên quan đến quy chế TPS của Việt Nam. Tuy nhiên, những ai làm chủ doanh nghiệp nhỏ có thuê lao động thuộc các nhóm TPS bị ảnh hưởng (Ethiopia, Myanmar, Syria, Haiti) nên cập nhật hồ sơ I-9 và hệ thống E-Verify theo hướng dẫn mới nhất của USCIS, tránh sai sót khi xác minh quyền làm việc. Người bảo lãnh hoặc có người thân mang quy chế TPS nên theo dõi sát diễn biến vụ kiện tại Tòa Massachusetts và kiểm tra thông tin cập nhật trực tiếp trên trang uscis.gov, thay vì qua dịch vụ trung gian.