Một biên tập viên ảnh tự do ở Washington, D.C. — người từng có thẻ tác nghiệp tại các sự kiện Bạch Ốc suốt nhiều năm — có thể đã theo dõi buổi tiệc báo chí năm nay với tâm trạng lẫn lộn: vừa mừng vì ngành báo chí Mỹ vẫn còn một sự kiện quy tụ giới truyền thông và chính quyền, vừa lo vì bầu không khí an ninh chưa từng có sau vụ nổ súng hồi tháng 4. Trường hợp giả định này phản ánh đúng tâm lý của nhiều người làm báo đang theo dõi mối quan hệ ngày càng căng giữa Toà Bạch Ốc và giới truyền thông.
Nghi thức ngoại giao vẫn được duy trì, nhưng căng thẳng thực chất giữa Toà Bạch Ốc và báo chí không hề giảm.
Một bữa tiệc mang hai lớp nghĩa
Bữa tiệc vốn được ấn định vào tháng 4 nhưng bị hủy sau khi xảy ra nổ súng tại địa điểm tổ chức. Theo Đài TIME, chính ông Trump là người thúc đẩy việc dời lịch và tự thông báo trên Truth Social rằng sự kiện sẽ diễn ra tại Waldorf Astoria, dù Hiệp hội Ký giả Bạch Ốc chưa chính thức công bố địa điểm — ông mô tả đây là dấu hiệu cho thấy sự mạnh mẽ và kiên cường, theo nội dung bài đăng được TIME dẫn lại. Số khách tham dự giảm mạnh, từ khoảng 2.600 người xuống chỉ còn khoảng 680 người, phản ánh mức độ siết chặt an ninh sau vụ việc.
Từ tri ân đến công kích
Phần đầu buổi lễ mang tính tưởng niệm: một thành viên Mật vụ sống sót sau vụ nổ súng tháng 4 được mời tham dự, còn nhân viên khách sạn Washington Hilton — nơi xảy ra sự việc — cũng được vinh danh. Nhưng khi ông Trump lên phát biểu vào khoảng 21 giờ 30, bài nói kéo dài hơn 20 phút nhanh chóng chuyển hướng: ông nhắc lại vụ nổ súng, ca ngợi các cộng sự như Pete Hegseth, Steve Miller và Tom Holman, rồi công kích các gương mặt truyền thông như Kaitlan Collins, Jake Tapper, Jimmy Kimmel, Stephen Colbert và cựu nghị sĩ Adam Schiff. Theo NBC News, ông cũng dành phần lớn thời gian để điểm lại thành tích nhiệm kỳ và nói về quan hệ với báo giới, trước khi kết bài bằng lời khẳng định tôn trọng nghề báo.
Áp lực từ chính giới báo chí
Điều đáng chú ý là bữa tiệc diễn ra trong bối cảnh chính giới báo chí đang lo ngại về tự do ngôn luận dưới thời chính quyền này. Theo trang triblive.com, hàng trăm cựu ký giả cùng tám nhóm bảo vệ tự do báo chí đã gửi yêu cầu tới Hiệp hội Ký giả Bạch Ốc, đề nghị lên tiếng về các động thái siết truyền thông. The Hollywood Reporter cho biết lá thư này nhắc cụ thể tới việc chính quyền triệu tập phóng viên New York Times và đe dọa rút giấy phép của các đài truyền hình. Việc ông Trump vừa nhận sự tôn trọng tại một bữa tiệc do chính giới báo chí tổ chức, vừa là mục tiêu của một lá thư cảnh báo về đàn áp báo chí, cho thấy mối quan hệ giữa Toà Bạch Ốc và truyền thông Mỹ hiện nay mang tính hai mặt rõ rệt: nghi thức ngoại giao vẫn được duy trì, nhưng căng thẳng thực chất không hề giảm.
Điều cần theo dõi tiếp
Giới quan sát báo chí Mỹ nên chú ý xem liệu Hiệp hội Ký giả Bạch Ốc có phản hồi công khai yêu cầu của các nhóm bảo vệ tự do báo chí hay không, và liệu các biện pháp an ninh mới — bắt nguồn từ vụ nổ súng tháng 4 — có trở thành tiền lệ lâu dài cho các sự kiện truyền thông – chính quyền trong tương lai. Với độc giả gốc Việt làm việc trong ngành truyền thông tại Mỹ, đây là một chỉ báo gián tiếp về mức độ cởi mở của chính quyền đương nhiệm đối với báo chí độc lập — điều có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn tin chính thức của các cơ quan báo chí gốc Việt khi đưa tin về chính sách liên bang.
Đọc các bản tin gốc tại các liên kết nguồn bên dưới.