Khoảng 5 giờ 1 phút sáng ngày 16/8/2026, một chiến đấu cơ F-18 thuộc đội bay Tây Ban Nha đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra không phận cho NATO đã bắn hạ một drone vừa xâm nhập không phận Romania. Theo bộ quốc phòng Romania, drone này đi vào không phận từ hướng Moldova, và mảnh vỡ rơi xuống một khu vực không có dân cư giữa hai làng gần biên giới với Ukraine. Người phát ngôn NATO, đại tá Martin O'Donnell, cho biết drone có vẻ là của Nga, tuy nguồn gốc chính xác chưa được xác nhận chính thức.
Vụ bắn hạ này diễn ra chỉ vài giờ sau khi Nga tiến hành một trong những đợt tấn công bằng drone lớn nhất nhằm vào khu vực Moscow từ đầu năm 2026, theo TASS được CNN dẫn lại. Cùng lúc đó, các cuộc tấn công của Nga vào Kyiv đã làm ba người bị thương theo chính quyền quân sự thành phố, cho thấy vụ việc ở Romania xảy ra giữa lúc chiến sự hai bên đang leo thang mạnh, không phải là một sự cố đơn lẻ.
Bộ trưởng quốc phòng Romania, ông Radu Miruța, xác nhận drone bị chặn và tiêu diệt tại khu vực giữa hai địa phương Bǎleni và Cudalbi thuộc tỉnh Galați, và nhấn mạnh rằng Romania đang bảo vệ không phận của mình với sự hậu thuẫn từ các đồng minh. Đây là drone thứ tư bị bắn hạ trên không phận Romania trong năm 2026, theo bộ quốc phòng nước này.
Romania đang bảo vệ không phận của mình với sự hậu thuẫn từ các đồng minh trong khối NATO.
Diễn biến trước đó dẫn tới sự việc
Romania có chung khoảng 614 km biên giới đất liền với Ukraine, khiến nước này thường xuyên chịu ảnh hưởng từ các drone bay lạc trong lúc Nga tấn công các cảng của Ukraine dọc sông Danube. Vào ngày 26/7/2026, một chiến đấu cơ F-16 của Romania đã bắn hạ một drone Nga gần khu vực đồng bằng sông Danube trên Biển Đen, và hai ngày trước đó, Romania cũng bắn hạ một drone khác được xác định là loại vũ khí Nga từng dùng trong cuộc chiến ở Ukraine. Trước đó, vào ngày 29/5/2026, một drone của Nga đã đánh trúng một khu nhà dân ở thành phố Galați, gây cháy và làm hai người bị thương - vụ việc mà NATO khi đó gọi là hành động leo thang vô trách nhiệm.
Các quan chức khu vực cho rằng phần lớn tình trạng drone bay lạc là do nhiễu điện tử trong lúc chiến sự diễn ra, khiến một số drone của Ukraine bị lực lượng Nga chiếm quyền điều khiển. Vào ngày 8/8/2026, một drone đã bay từ Romania sang không phận Bulgaria và phát nổ gần một đường ống dẫn khí quốc tế, sau đó Ukraine đã bác bỏ việc nhắm mục tiêu vào Bulgaria.
Đây có phải là điều bất thường?
Xét theo tần suất, đây không còn là sự cố hiếm gặp mà đã trở thành một khuôn mẫu lặp lại ở sườn phía đông của NATO. Ngoài bốn lần bắn hạ tại Romania trong năm 2026, vào tháng 6/2026 hai chiến đấu cơ NATO cũng đã bắn hạ một drone xâm nhập không phận Latvia, và các nước vùng Baltic từng nhiều lần ghi nhận drone Ukraine rơi vào lãnh thổ của họ do nhiễu điện tử từ Nga.
Tuy nhiên, mức độ rủi ro đang được NATO nhìn nhận nghiêm túc hơn trước. Hội đồng Bắc Đại Tây Dương của NATO đã họp vào ngày 12/8/2026 để thảo luận về các vụ vi phạm không phận tại Poland và Romania, và các nước thành viên đã tuyên bố Nga hoàn toàn chịu trách nhiệm cho những vụ việc này, gọi đó là hành động nguy hiểm và không thể chấp nhận, phản ánh mức độ chấp nhận rủi ro ngày càng cao của Moscow. Các thành viên NATO cũng khẳng định sẽ tiếp tục củng cố hệ thống phòng không tích hợp trên toàn khối, đặc biệt ở sườn phía đông từ Baltic tới Biển Đen.
Với các quốc gia không thuộc NATO như Moldova, tình huống drone bay xuyên biên giới không kèm hệ thống phòng không tương đương khiến rủi ro dân sự lớn hơn so với các nước thành viên khối này, dù các sự việc gần đây chưa gây thương vong tại Romania.
Drone bị bắn hạ ở Romania có phải của Nga không?
Người phát ngôn NATO nói drone này có vẻ là của Nga, nhưng giới chức Romania chưa xác nhận chính thức nguồn gốc. Đây là mẫu hình lặp lại: nhiều drone liên quan tới chiến sự Nga - Ukraine đã bay lạc vào không phận các nước NATO do nhiễu điện tử hoặc bị chiếm quyền điều khiển giữa đường.
Đây là lần đầu tiên NATO bắn hạ drone gần Ukraine phải không?
Không. Đây là lần thứ tư Romania bắn hạ drone trong năm 2026, và các vụ tương tự cũng đã xảy ra ở Latvia và các nước vùng Baltic trước đó. Tình trạng này đã trở thành một khuôn mẫu lặp lại ở sườn phía đông của NATO kể từ khi chiến tranh Nga - Ukraine leo thang, chứ không phải sự cố chưa từng có.
Việc bắn hạ drone này có nghĩa là NATO đang trực tiếp tham chiến với Nga không?
Không có bằng chứng nào cho thấy hành động này đồng nghĩa với việc NATO tham chiến trực tiếp. Đây là hoạt động phòng không thông thường nhằm bảo vệ không phận của một nước thành viên, và các nước NATO nhấn mạnh họ hành động để phòng thủ lãnh thổ đồng minh, không phải để can thiệp vào cuộc chiến.
Người dân sống gần biên giới Romania có nguy hiểm không?
Mảnh vỡ từ drone bị bắn hạ lần này rơi xuống khu vực không có dân cư, và Romania đã từng gửi cảnh báo qua tin nhắn SMS cho người dân khu vực biên giới trong các vụ việc trước đó. Rủi ro tồn tại nhưng giới chức đã có quy trình cảnh báo và ứng phó cho cư dân khu vực bị ảnh hưởng.
Việc này ảnh hưởng gì tới cuộc chiến Nga - Ukraine nói chung?
Sự việc phản ánh cách chiến sự đang lan tỏa hiệu ứng ra ngoài biên giới Ukraine, khi cả Nga và Ukraine đang tiến hành các đợt tấn công bằng drone quy mô lớn nhằm vào nhau. Đợt tấn công của Nga vào khu vực Moscow ngày 16/8/2026 diễn ra cùng thời điểm với vụ bắn hạ drone tại Romania, cho thấy hai mặt trận - chiến sự trực tiếp và ảnh hưởng lan sang các nước láng giềng - đang diễn ra đồng thời.
Bảo Nguyễn
Bảo Nguyễn sáng lập Saigon Sentinel để mang đến cho cộng đồng người Việt hải ngoại nguồn tin cộng đồng độc lập và chuyên sâu, trong thời điểm mà thông tin sai lệch lan nhanh hơn khả năng kiểm chứng và rào cản ngôn ngữ khiến việc xác minh trở nên khó khăn hơn lẽ thường. Anh đặt ra tiêu chuẩn biên tập và các lớp kiểm soát chất lượng cho việc đưa tin, chọn đề tài, viết và biên tập từng bài, đọc bài đối chiếu với nguồn trước khi xuất bản, kiểm tra lại nội dung đã đăng, và xử lý đính chính.