Khoảng cách giữa đường quen và đường chết có thể chỉ là vài phân nước dâng trong đêm.
Ba cái chết, một kiểu chết
Cả ba người thiệt mạng trong đợt lũ tháng 7 ở Texas đều có một điểm chung: họ chết khi cố lái xe qua vùng nước ngập. Nạn nhân mới nhất là một phụ nữ 71 tuổi bị nước lũ cuốn trôi tại Val Verde County hôm 20/7 khi đang lái xe cùng chồng — người hiện vẫn còn nằm viện. Trước đó, một người đàn ông 65 tuổi tên John Mark Steward ở Kerrville và một người đàn ông 74 tuổi tên Stephen Rolf ở Uvalde cũng tử vong theo cách tương tự, theo xác nhận từ Thống đốc Greg Abbott tại một cuộc họp báo ở Cotulla.
Đây không phải là chi tiết ngẫu nhiên. Nó là một mẫu hình lặp lại năm nào cũng có ở Texas: người lái xe đánh giá thấp độ sâu và tốc độ của dòng nước tràn qua đường, đặc biệt vào ban đêm hoặc khi tuyến đường quen thuộc đột nhiên biến thành sông. Đối với thế hệ người tị nạn lớn tuổi — nhiều người quen lái xe theo lộ trình cố định hàng chục năm và ít theo dõi cảnh báo thời tiết bằng tiếng Anh trên radio hay ứng dụng điện thoại — khoảng cách giữa "đường quen" và "đường chết" có thể chỉ là vài phân nước dâng trong đêm.
Quy mô thiệt hại và tốc độ ứng phó
Sông Nueces tại Cotulla dâng lên hơn 29 feet trước khi rút dần xuống còn 25 feet vào chiều thứ Sáu, nhấn chìm nhà cửa, cơ sở kinh doanh và đường sá ở La Salle County. Bang Texas đã huy động hơn 2.700 nhân viên cùng hơn 1.400 phương tiện, xuồng và máy bay để ứng cứu, và tính đến thời điểm Abbott họp báo, hơn 530 người đã được cứu trên toàn bang.
Tại Cotulla, ít nhất 48 căn nhà bị hư hại, trong đó có sáu căn hư hại nặng; còn tại Dimmit County kế bên, thiệt hại hạ tầng công — chủ yếu là hệ thống kiểm soát nước, tiện ích và đường sá — được ước tính gần 1,4 triệu USD. Nhiều khu vực của La Salle County vẫn ngập và chưa thể tiếp cận, khiến việc thống kê thiệt hại đầy đủ còn phải chờ.
Bài học cảnh báo sớm — và giới hạn của nó
Một điểm sáng hiếm hoi trong đợt lũ này là công tác cảnh báo sớm: lãnh đạo La Salle County đã gõ cửa từng nhà mười ngày trước khi nước lũ thực sự đổ về, giúp giảm thiểu số người bị mắc kẹt. Đây là mô hình mà các cộng đồng có đông người lớn tuổi, hạn chế tiếng Anh nên ghi nhớ: cảnh báo hiệu quả nhất không phải là tin nhắn khẩn cấp trên điện thoại, mà là người thật gõ cửa thật.
Nhưng cảnh báo sớm không giải quyết được vấn đề dài hạn hơn — đó là quy trình xin trợ giúp liên bang sau lũ. Giới chức khuyến cáo cư dân bị thiệt hại khai báo qua cổng thông tin trực tuyến của Sở Quản lý Khẩn cấp Texas để làm cơ sở cho yêu cầu viện trợ liên bang — một quy trình bằng tiếng Anh, đòi hỏi kỹ năng số, mà không phải ai trong thế hệ tị nạn lớn tuổi cũng dễ dàng hoàn tất một mình.
Điều cần theo dõi
Cơ quan Thời tiết Quốc gia dự báo nước lũ sẽ tiếp tục di chuyển xuống hạ lưu qua McMullen County, Live Oak County và về phía Hồ Corpus Christi trong những ngày tới do địa hình bằng phẳng của Nam Texas — nghĩa là rủi ro chưa kết thúc. Với cộng đồng gốc Việt tập trung đông ở Houston, bài học thực tế là: đừng lái xe qua đường ngập cho dù trông có vẻ cạn, và nếu nhà bị thiệt hại, nên tìm người thân biết tiếng Anh hoặc tổ chức cộng đồng hỗ trợ khai báo trợ giúp liên bang sớm, vì hồ sơ nộp muộn thường bị xử lý chậm hơn khi khu vực còn ngập lụt và chưa thể khảo sát đầy đủ. Các nhóm cứu hộ tình nguyện như Cajun Navy từng tham gia ứng cứu người và vật nuôi trong các đợt lũ trước ở Trung Texas, và khu vực Houston vẫn được xem là nơi có nguy cơ ngập lụt lặp lại.
Đọc các bản tin gốc tại các liên kết nguồn bên dưới.