Mexico: Trùm Ma Túy ‘El Mencho’ Bị Tiêu Diệt, Bạo Lực Bùng Phát Trên Diện Rộng

Quân đội Mexico hôm Chủ Nhật đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, “El Mencho,” kẻ cầm đầu băng đảng Jalisco New Generation. Đây được coi là thắng lợi lớn nhất của chính phủ Mexico trong cuộc chiến chống ma túy, triệt hạ tổ chức tội phạm quyền lực nhất nước này.

Ngay sau đó, bạo lực đã bùng phát ở bang Jalisco và các khu vực lân cận. Nhiều phương tiện bị đốt cháy để lập chướng ngại vật trên đường, một chiến thuật thường thấy của các băng đảng nhằm cản trở lực lượng an ninh. Các trường học ở Jalisco đã phải đóng cửa vào thứ Hai.

Lãnh sự quán Hoa Kỳ đã phát đi cảnh báo an ninh, yêu cầu nhân viên chính phủ tại Tijuana, Guerrero, Michoacan và Quintana Roo trú ẩn tại chỗ. Nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế tại Guadalajara và Puerto Vallarta đã bị hủy. Hoạt động taxi và các dịch vụ gọi xe ở Puerto Vallarta cũng bị đình chỉ. Hàng trăm cửa hàng và một số tuyến giao thông công cộng ở Tijuana đã ngừng hoạt động sau các vụ tấn công. Canada cũng khuyến cáo công dân của mình giữ an toàn.

Việc tiêu diệt “El Mencho” vừa là một thắng lợi chính trị lớn, vừa là minh chứng cho sự thất bại của “chiến lược diệt trùm” (kingpin strategy) ở Mexico. Tổng thống Claudia Sheinbaum, vốn chịu áp lực nặng nề từ chính quyền Trump về việc chống ma túy, giờ đây có một thành tích cụ thể để báo cáo. Đây là một chiến thắng mang tính biểu tượng, đáp ứng yêu cầu của Washington sau khi chính quyền Trump đã liệt băng đảng Jalisco (CJNG) vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài.

Tuy nhiên, phản ứng bạo lực ngay lập tức trên diện rộng cho thấy quyền lực thực sự của CJNG và sự mong manh của nhà nước Mexico. Việc một băng đảng có thể nhanh chóng làm tê liệt các thành phố lớn, bao gồm cả các địa điểm du lịch quốc tế và nơi tổ chức World Cup như Guadalajara, đã phơi bày một thực tế đáng lo ngại: cái chết của một thủ lĩnh không làm sụp đổ cấu trúc của tổ chức. Thay vào đó, nó tạo ra một khoảng trống quyền lực có thể dẫn đến các cuộc thanh trừng nội bộ và xung đột dữ dội hơn khi các phe phái tranh giành quyền kiểm soát.

Sự kiện này đặt ra câu hỏi về bước đi tiếp theo của chính phủ Mexico. Thay vì chỉ tập trung vào việc bắt giữ các thủ lĩnh, một chiến lược bền vững hơn có thể cần phải nhắm vào cấu trúc tài chính và mạng lưới hậu cần của các băng đảng. Nếu không, những chiến thắng như thế này có nguy cơ chỉ mang lại sự hỗn loạn tạm thời trước khi một thủ lĩnh mới nổi lên, tiếp tục chu kỳ bạo lực.

Mặc dù không có tác động trực tiếp đến các hoạt động kinh doanh của người gốc Việt, sự kiện này là một lời nhắc nhở về an ninh cho những ai có kế hoạch du lịch đến các khu nghỉ dưỡng nổi tiếng ở Mexico, đặc biệt là du khách từ các bang có cộng đồng người Việt lớn như California và Texas.