Cỗ máy phóng điện từ và cái giá của một câu chuyện Trump kể suốt 8 năm

Một câu chuyện kể lại suốt gần một thập niên

Trước khi là chính sách, đây là một giai thoại. Theo The Guardian, Trump lần đầu công khai chê hệ thống phóng điện từ trong một cuộc phỏng vấn với Time năm 2017, và từ đó ông kể lại câu chuyện này gần như mỗi năm, từ cuộc gọi với hạm trưởng USS Ronald Reagan năm 2018, các buổi gây quỹ, đại hội CPAC, cho đến bài phát biểu tại Trường Chiến tranh Lục quân Pennsylvania chỉ một tháng trước khi ký chỉ thị. Một sở thích cá nhân được lặp lại đủ lâu, dưới một tổng thống có quyền ký lệnh, cuối cùng trở thành chỉ thị áp dụng cho cả một hạm đội. Đó là điều đáng chú ý trước khi bàn tới con số kỹ thuật.

Thiết bị đã chế tạo gần một nửa

Vấn đề không nằm ở việc thích hay ghét công nghệ, mà ở thời điểm ban lệnh. Theo Navy Lookout, EMALS được thiết kế ăn sâu vào kiến trúc tàu lớp Ford, trải qua 48 khu vực đóng tàu riêng biệt khác với cách bố trí của tàu chạy bằng hơi. Trong khi đó, phía nhà sản xuất cho biết công việc chế tạo thiết bị EMALS và hệ thống hãm đà tiên tiến cho USS Doris Miller đã hoàn tất gần 50%. Thay đổi thiết kế ở giai đoạn này không phải là điều chỉnh nhỏ. Theo The Straits Times, việc chuyển sang máy phóng hơi trên chính con tàu này được ước tính sẽ tốn thêm hàng trăm triệu USD tiền thuế, và Huntington Ingalls Industries là nhà thầu chính chịu trách nhiệm thi công.

Lịch sử của EMALS cũng không hề trơn tru. Hải quân từng chọn công nghệ này từ năm 2009 với kỳ vọng giảm chi phí vận hành dài hạn, nhưng Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) nhiều lần cảnh báo về độ tin cậy kém của thiết bị còn non nớt, và những trục trặc ban đầu từng khiến USS Gerald R. Ford đi vào hoạt động muộn hơn dự kiến. Tuy nhiên, đến nay hệ thống đã tích lũy hơn 36.863 lần phóng tính đến tháng 3/2026, cho thấy công nghệ đã ổn định qua thời gian. USS George H.W. Bush, đưa vào biên chế năm 2009, là tàu sân bay Mỹ cuối cùng được đóng với máy phóng hơi truyền thống.

Ai thắng, ai thua

General Atomics, đơn vị mô tả EMALS và hệ thống hãm đà tiên tiến là công nghệ đã được chứng minh qua thực tế vận hành, là bên chịu thiệt hại rõ nhất: doanh nghiệp San Diego này đứng trước rủi ro mất một hợp đồng lớn giữa chừng và phải đối mặt với những gì họ gọi là rủi ro chi phí, tiến độ và tích hợp đáng kể. Ở phía chính trị, Thượng nghị sĩ Mark Kelly, cựu phi công hải quân và phi hành gia NASA, đã công khai chỉ trích quyết định trên mạng xã hội X. Ngành công nghiệp quốc phòng nói chung có thể là bên hưởng lợi gián tiếp: chỉ thị của Trump cũng chỉ đạo thành lập một xưởng đóng tàu hải quân thứ năm để tăng năng lực sửa chữa tàu ngầm và tàu sân bay.

Điều cần theo dõi

Câu hỏi thực chất không phải máy phóng hơi hay điện từ, mà là liệu Bộ Quốc phòng có sẵn sàng nhận thêm chi phí và trễ tiến độ cho một con tàu đã chậm so với kế hoạch để đổi lấy một hệ thống mà bản thân Hải quân từng chủ động rời bỏ. Kế hoạch chi tiết của Bộ Quốc phòng, dự kiến trong 60 ngày tới, sẽ là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy quyết định này là chính sách công nghiệp thật sự hay chỉ là một ưu tiên cá nhân được thể chế hóa.

Đọc các bản tin gốc tại các liên kết nguồn bên dưới.