Từ thông báo chính thức của IRS ↗
Sở Thuế vụ Hoa Kỳ (IRS) vừa công bố một cơ chế miễn phạt hoàn toàn tự động, thay cho quy trình xin xét duyệt mà nhiều người khai thuế lâu nay vẫn phải tự làm đơn. Theo thông báo của IRS ngày 8/7/2026, chương trình mới có tên Automatic Exemption from Penalty, viết tắt AEP, sẽ thay thế chương trình First Time Abate — chương trình miễn phạt lần đầu mà người khai thuế trước đây phải chủ động liên hệ IRS để yêu cầu.
Điểm khác biệt lớn nhất: với AEP, người khai thuế không cần làm gì cả. Nếu đủ điều kiện, IRS tự động không tính các khoản phạt do nộp hồ sơ trễ, nộp tiền trễ, hoặc đóng thuế khấu lưu trễ, thay vì bắt người dân phải gọi điện hay gửi đơn xin miễn như trước.
Người khai thuế đúng hạn giờ được miễn phạt tự động — không cần đơn, không cần gọi điện xin xét duyệt.
Ai được áp dụng, khi nào
Chương trình dự kiến khởi động vào mùa hè năm 2026 và áp dụng cho hồ sơ khai thuế gốc từ năm thuế 2025 cùng các hồ sơ khai thuế theo quý của năm 2026. Điều kiện để được miễn tự động là người khai thuế phải có lịch sử nộp hồ sơ đúng hạn và đóng đủ thuế trong ba năm trước đó, hoặc 12 quý liên tiếp đối với hồ sơ khai theo quý — nói cách khác, đây là phần thưởng cho những ai luôn tuân thủ đúng hạn, chứ không áp dụng cho người có lịch sử trễ hạn nhiều lần.
Đối tượng bị loại khỏi chương trình gồm các loại hồ sơ mang tính thông tin và hồ sơ chỉ nộp trong những sự kiện hiếm gặp, ví dụ Mẫu 706 khai thuế di sản và Mẫu 709 khai thuế tặng cho — nghĩa là những gia đình vừa nhận di sản hoặc tặng cho tài sản lớn sẽ không được miễn phạt tự động theo cơ chế mới này.
Giai đoạn chuyển tiếp cần lưu ý
Trong thời gian chuyển đổi mùa hè năm 2026, một số người khai thuế đủ điều kiện vẫn có thể nhận được thông báo phạt đối với hồ sơ năm thuế 2025 và các quý năm 2026, do hệ thống chưa vận hành đồng bộ hoàn toàn. Trường hợp này, người khai thuế có thể chủ động liên hệ IRS để xin miễn phạt lần đầu theo cơ chế cũ trong lúc chờ chuyển đổi. IRS cho biết First Time Abate sẽ chính thức bị thay thế hoàn toàn đối với các hồ sơ có hạn nộp gốc từ ngày 1/1/2027 trở đi.
Với người không đủ điều kiện AEP, cánh cửa xin miễn phạt vì lý do chính đáng (reasonable cause) vẫn còn mở — IRS sẽ xét từng trường hợp cụ thể. Dù được miễn phạt, người khai thuế vẫn phải đóng đủ số thuế và tiền lãi phát sinh, cùng các khoản phạt khác không thuộc diện được miễn.
Ông Frank J. Bisignano, Tổng Giám đốc IRS, cho biết cơ chế này thể hiện cam kết của IRS trong việc làm cho việc đóng thuế trở nên đơn giản và nhất quán hơn, đồng thời giúp những người vốn đã tuân thủ đúng hạn không phải làm đơn xin miễn phạt một cách hình thức. Xem thông báo chính thức của IRS tại liên kết nguồn bên dưới.
Phân Tích
Cơ chế First Time Abate tồn tại nhiều năm nhưng có một nhược điểm lớn: người khai thuế phải biết đến nó và tự làm đơn xin, trong khi rất nhiều người — đặc biệt là người lớn tuổi, người mới định cư, hoặc chủ tiệm nhỏ tự khai thuế — không hề biết quyền lợi này tồn tại. Việc tự động hóa xóa bỏ rào cản thủ tục đó, chuyển gánh nặng chứng minh từ người dân sang chính hệ thống của IRS. Đây cũng là một phần trong loạt cải tổ vận hành mà IRS đang thúc đẩy nhằm giảm khối lượng thư từ tranh chấp phạt — vốn chiếm phần lớn khối lượng công việc của cơ quan này mỗi năm. Giai đoạn chuyển tiếp kéo dài đến năm 2027 cho thấy IRS thận trọng, tránh để hệ thống mới bỏ sót người đủ điều kiện trong lúc chuyển đổi dữ liệu.
Tác Động Cộng Đồng
Quý độc giả không cần làm gì để được hưởng cơ chế miễn phạt tự động này — nếu đủ điều kiện, IRS sẽ áp dụng ngay khi xử lý hồ sơ khai thuế năm 2025 hoặc các quý năm 2026. Với chủ tiệm nail, tiệm ăn hay doanh nghiệp nhỏ nộp thuế theo quý, nên lưu giữ hồ sơ nộp thuế đúng hạn trong 12 quý gần nhất để đảm bảo đủ điều kiện. Nếu trong giai đoạn hè năm 2026 quý vị vẫn nhận thư phạt dù nghĩ mình đủ điều kiện, hãy liên hệ trực tiếp IRS qua số điện thoại hoặc trang web chính thức (irs.gov) để xin miễn theo First Time Abate trong lúc chờ hệ thống mới hoàn tất chuyển đổi. Tuyệt đối không cần và không nên trả tiền cho dịch vụ trung gian nào để xin miễn phạt này.