Chính quyền Trump chỉ đạo bắt giữ người tị nạn không có thẻ xanh sau một năm ở Mỹ

WASHINGTON – Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã chỉ đạo các đặc vụ di trú liên bang bắt giữ những người tị nạn không có thẻ xanh. Đây là một sự thay đổi chính sách lớn nhắm vào những người đã vào Mỹ một cách hợp pháp.

Chỉ thị này được nêu trong một bản ghi nhớ nội bộ hôm thứ Tư của người đứng đầu Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) và Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS). Bản ghi nhớ cho rằng việc này "đảm bảo người tị nạn được tái thẩm tra sau một năm" và "thúc đẩy an toàn công cộng".

Theo quy định, người tị nạn phải nộp đơn xin thẻ xanh sau một năm sống ở Mỹ. Tuy nhiên, hướng dẫn năm 2010 của ICE không coi việc không nộp đơn là lý do để giam giữ. Chính quyền Trump đã hủy bỏ hướng dẫn này vào ngày 18 tháng 12.

Sự thay đổi này đặt nhiều người tị nạn vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. USCIS đã thông báo tạm dừng tất cả các đơn xin, bao gồm cả thẻ xanh, đối với những người đến từ các quốc gia bị coi là có rủi ro cao. Điều này khiến những người tị nạn từ các quốc gia trong danh sách cấm đi lại của Tổng thống Trump, như Somalia, không thể được chấp thuận quy chế thường trú nhân.

Một thẩm phán liên bang đã tạm thời chặn việc giam giữ người tị nạn ở Minnesota trong một vụ kiện chống lại chính sách này, gọi lập luận của chính phủ là "vô nghĩa". Các nhóm bảo vệ người tị nạn đã lên án động thái này, cho rằng đây là nỗ lực nhằm tước bỏ địa vị pháp lý của người tị nạn.

Chỉ thị mới của chính quyền Trump không chỉ là một thay đổi về thủ tục hành chính, mà là một sự thay đổi cơ bản trong cách đối xử với những người tị nạn đã được chấp nhận hợp pháp vào Hoa Kỳ. Bằng cách biến một thời hạn nộp hồ sơ thành lý do để giam giữ, chính sách này đã vũ khí hóa bộ máy quan liêu di trú. Nó tạo ra một cái bẫy pháp lý: chính phủ yêu cầu người tị nạn phải nộp đơn xin thẻ xanh trong vòng một năm, nhưng đồng thời lại tạm dừng xử lý hồ sơ cho chính những người đến từ các quốc gia bị coi là "rủi ro cao", khiến việc tuân thủ trở nên bất khả thi. Điều này làm cho lý do "an toàn công cộng" mà chính phủ đưa ra có vẻ như chỉ là một cái cớ.

Động thái này hoàn toàn phù hợp với chiến lược nhập cư rộng lớn hơn của chính quyền Trump, vốn tập trung vào việc giảm các con đường nhập cư hợp pháp và tạo ra một môi trường bất an cho cộng đồng người nhập cư. Việc cắt giảm mạnh mẽ giới hạn tiếp nhận người tị nạn hàng năm xuống còn 7.500 người và ưu tiên cho người Nam Phi da trắng là những minh chứng khác cho thấy một định hướng chính sách nhất quán. Cuộc chiến pháp lý đang diễn ra, với phán quyết ban đầu của Thẩm phán John Tunheim, cho thấy ngành tư pháp có thể sẽ là một rào cản quan trọng đối với việc thực thi các chính sách này. Kết quả của vụ kiện sẽ tạo ra một tiền lệ quan trọng về quyền của người tị nạn tại Mỹ trong nhiều năm tới.

Dù bài báo không đề cập trực tiếp đến người Việt, chính sách này tạo ra một hiệu ứng gây lo ngại trong toàn bộ các cộng đồng có nguồn gốc tị nạn, bao gồm cả người Mỹ gốc Việt. Nó thiết lập một tiền lệ nguy hiểm, cho thấy tình trạng pháp lý có thể trở nên mong manh ngay cả đối với những người đã vào Mỹ hợp pháp. Sự thay đổi này có thể khiến nhiều gia đình lo lắng rà soát lại tình trạng giấy tờ của mình và người thân. Các tổ chức hỗ trợ pháp lý cho người nhập cư có thể đối mặt với sự gia tăng các yêu cầu tư vấn, vì một sự chậm trễ hành chính, vốn thường do chính phủ gây ra, giờ đây có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là bị giam giữ.