Không tăng giá hôm nay không có nghĩa hóa đơn nước sẽ đứng yên trong 5 đến 10 năm tới.
Cơ chế thật: an toàn nguồn nước hôm nay, hóa đơn ngày mai
Khi Hội đồng thành phố Santa Monica biểu quyết thông qua kế hoạch nước 2025, Thị trưởng Caroline Torosis trấn an rằng không có tác động tài chính ngay hay điều chỉnh giá nước. Nhưng với cộng đồng người Việt sở hữu bất động sản hoặc đang cân nhắc đầu tư vào khu vực Westside Los Angeles — nơi Santa Monica là một trong những thị trường nhà đất đắt đỏ và cạnh tranh nhất — câu hỏi thật sự không phải là hôm nay, mà là cơ chế nào sẽ đẩy chi phí nước lên trong 5 đến 10 năm tới.
Điểm đáng chú ý nằm ở cơ cấu nguồn nước đang thay đổi. Từ 2015 đến 2020, nước ngầm nội địa cung cấp khoảng 65% nhu cầu của thành phố, phần còn lại nhập từ Cơ quan Nước Đô thị (Metropolitan Water District). Nhưng do công trình cải tạo Nhà máy Xử lý Nước Arcadia, tỷ lệ này đảo ngược: giai đoạn 2021-2025, nước nhập khẩu chiếm tới 67% — tức thành phố phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn nước đắt đỏ và dễ biến động giá từ bên ngoài. Nhà máy Arcadia nay đã vận hành trở lại, nhưng việc thành phố phải dựa vào dự án hạ tầng trị giá gần 100 triệu USD để tự chủ nguồn nước cho thấy rủi ro chi phí không hề nhỏ. Dự án tái sử dụng nước mưa và nước thải mang tên SWIP, được xây dựng để cung cấp 10% nhu cầu nước của thành phố, có chi phí xây dựng 96 triệu USD và tốn thêm 2 đến 3 triệu USD vận hành mỗi năm — những khoản tiền mà về lâu dài thường được thu hồi qua biểu giá nước cho cư dân và doanh nghiệp.
Bài học từ hạn hán và rủi ro hệ thống rộng hơn
California không xa lạ gì với khủng hoảng nước: tính đến cuối tháng 9/2022, lượng nước trữ trong các hồ chứa toàn bang thấp hơn mức trung bình tới 69% sau ba năm hạn hán khắc nghiệt nhất từng ghi nhận. Với những gia đình người Việt cao tuổi từng trải qua thời bao cấp thiếu nước sinh hoạt ở Việt Nam, viễn cảnh hạn chế nước ở Mỹ nghe có vẻ xa vời — nhưng nó hoàn toàn có thể tái diễn nếu nguồn nước nhập khẩu từ sông Colorado tiếp tục cạn kiệt, một xu hướng mà businessfocusmagazine.com ghi nhận đã kéo dài nhiều năm.
Rủi ro không chỉ đến từ hạn hán. Theo CalMatters, hạ tầng cấp nước đô thị California còn đối mặt với nguy cơ tấn công mạng vào hệ thống xử lý nước — như vụ tin tặc từng cố đầu độc một nhà máy nước ở Vùng Vịnh — cùng với ô nhiễm nước ngầm và nguy cơ động đất làm gián đoạn đường ống dẫn nước liên vùng dài hàng trăm dặm. Đây chính là lý do các thành phố như Santa Monica đầu tư mạnh vào nguồn nước tại chỗ, dù tốn kém trước mắt.
Điều nhà đầu tư và chủ nhà gốc Việt nên theo dõi
Với người Việt đang sở hữu nhà hoặc căn hộ cho thuê ở Santa Monica, ba điểm cần theo dõi: thứ nhất, biểu giá nước có thể điều chỉnh trong các kỳ ngân sách tới khi thành phố hoàn vốn cho hạ tầng mới; thứ hai, Kế hoạch Ứng phó Thiếu hụt Nước có sáu cấp độ phản ứng khi khan hiếm xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tưới cây, hồ bơi hay cải tạo sân vườn — những yếu tố tác động giá trị bất động sản; thứ ba, hồ sơ phải nộp cho Sở Tài nguyên Nước bang trước ngày 1/7 sẽ là căn cứ pháp lý cho các quyết định cấp phép xây dựng mới trong tương lai. Đọc các bản tin gốc tại các liên kết nguồn bên dưới.