Câu hỏi không phải là Haley Stevens có nhận tiền từ AIPAC hay không — bà nhận, và nhận rất nhiều. Câu hỏi thật sự là: khi tiền vận động ngoài chiến dịch (outside spending) áp đảo tiền huy động trực tiếp của ứng viên, ai đang thực sự vận động cử tri Michigan bỏ phiếu?
Phần lớn tiếng nói ủng hộ Stevens không đến từ chiến dịch của bà, mà từ các nhóm bên ngoài không phải giải trình với cử tri.
Cỗ máy tiền bên ngoài
AIPAC và các nhóm liên kết đã đổ gần 30 triệu USD để hậu thuẫn Stevens trong cuộc sơ bộ Đảng Dân chủ tại Michigan — con số mà tổ chức này gọi là khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay cho một cuộc đua đơn lẻ. Cộng thêm các nhóm ngoài chiến dịch khác, tổng số tiền bên ngoài đổ vào ủng hộ Stevens lên tới gần 50 triệu USD, trong đó một tổ chức tên A Stronger Michigan chi khoảng 12 triệu USD mà không công khai danh tính người tài trợ. Ngược lại, chính chiến dịch của Stevens chỉ chi 12.000 USD tiền quảng cáo tính đến đầu tháng 7, trước khi tăng lên gần 1 triệu USD. Sự chênh lệch này cho thấy phần lớn “tiếng nói” ủng hộ Stevens trên các nền tảng truyền thông không đến từ chiến dịch của bà, mà từ các nhóm bên ngoài không phải chịu trách nhiệm giải trình trực tiếp với cử tri.
Cái giá của im lặng
Đây chính là điểm mấu chốt tạo ra thế lưỡng nan cho Stevens: bà từ lâu được biết đến như một nghị sĩ Dân chủ ủng hộ mối quan hệ Mỹ - Israel, nhưng khoản tiền khổng lồ đứng sau bà lại khiến mọi câu hỏi về chính sách Trung Đông trở thành cái bẫy truyền thông. Trả lời thẳng có thể khiến bà mất phiếu cử tri trẻ và cử tri tiến bộ đang phẫn nộ về cuộc chiến ở Dải Gaza; né tránh lại củng cố ấn tượng rằng bà đang được vận động thay bởi những nhóm lợi ích bên ngoài. Đối thủ của bà, Abdul El-Sayed — con của người nhập cư Egypt và có thể trở thành thượng nghị sĩ Hồi giáo đầu tiên của Mỹ nếu thắng cử — gọi thẳng chiến dịch quân sự của Israel là “tội ác diệt chủng” và mô tả chính phủ Israel là “xấu xa”, một lập trường huy động được hơn 10.000 tình nguyện viên trên toàn bang, so với “vài trăm” người của Stevens.
Tiền không mua được tất cả
Lịch sử gần đây cho thấy tiền của AIPAC không phải lúc nào cũng quyết định kết quả, nhưng nó thường quyết định ai bước vào cuộc đua với lợi thế truyền thông áp đảo. Năm 2022, Stevens từng đánh bại dân biểu Andy Levin sau khi khu vực bầu cử được vẽ lại, với sự hỗ trợ tài chính đáng kể từ AIPAC nhằm loại Levin. Ở cấp độ toàn quốc, AIPAC đã chi hơn 100 triệu USD cho bầu cử năm 2024 — nhiều hơn bất kỳ nhóm vận động đơn vấn đề nào khác — thông qua siêu ủy ban hành động chính trị (super PAC) mang tên United Democracy Project. Nhưng ngay trong đảng Dân chủ, phản ứng đang chia rẽ: Thống đốc California Gavin Newsom công khai tuyên bố không nhận tiền từ AIPAC, còn ứng viên George Hornedo ở Indiana khẳng định chiến dịch của ông “không hợp tác, không phụ thuộc” vào các nhóm vận động toàn quốc như vậy.
Điều cần theo dõi
Cuộc sơ bộ này đang được xem là bài kiểm tra cho câu hỏi lớn hơn: liệu chi tiêu khổng lồ của các nhóm một vấn đề như AIPAC còn đủ sức định hình kết quả bầu cử Dân chủ hậu Dải Gaza, hay cử tri cơ sở — đặc biệt là những người trẻ phẫn nộ với hơn 1.000 ngày chiến tranh và con số hơn 73.000 người Palestine thiệt mạng theo Bộ Y tế Gaza — đang tìm đến những ứng viên dám nói thẳng. Kết quả ngày 4/8 sẽ là một chỉ báo sớm cho các cuộc đua Thượng viện khác trong năm 2026, nơi AIPAC vẫn chưa công khai chọn phe.
Đọc các bản tin gốc tại các liên kết nguồn bên dưới.