EU Tranh Cãi Về Chính Sách 'Mua Hàng Châu Âu' Giữa Áp Lực Từ Mỹ và Trung Quốc

Các nhà lãnh đạo Liên minh Châu Âu (EU) đã nhóm họp tại Bỉ để thảo luận về việc phục hồi năng lực cạnh tranh kinh tế. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh toàn cầu có nhiều biến động và các mối đe dọa kinh tế. Trọng tâm của cuộc tranh luận là chính sách "Mua Hàng Châu Âu", một đề xuất nhằm ưu tiên các công ty châu Âu trong các lĩnh vực chiến lược như công nghệ sạch.

Thủ tướng Bỉ cảnh báo về một "cuộc khủng hoảng sống còn" do chi phí năng lượng cao và hàng hóa được trợ cấp từ Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo thừa nhận cần phải thay đổi hướng đi.

Tuy nhiên, có sự chia rẽ sâu sắc. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ủng hộ mạnh mẽ chính sách này như một "biện pháp phòng thủ" cần thiết. Ngược lại, Thủ tướng Đức Friedrich Merz lại muốn một cách tiếp cận cởi mở hơn, tập trung vào giảm bớt quy định và thúc đẩy các thỏa thuận thương mại. Các quốc gia như Ireland cũng bày tỏ lo ngại về việc bảo vệ thương mại tự do.

Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, Ursula von der Leyen, tỏ ra thận trọng, gọi đây là "một lằn ranh mỏng manh". Cuộc tranh luận này phản ánh những thách thức mà EU phải đối mặt sau các cú sốc từ cuộc chiến thương mại của Donald Trump, sự phụ thuộc vào năng lượng Nga và sức mạnh kinh tế của Trung Quốc.

Cuộc tranh luận về chính sách "Mua Hàng Châu Âu" cho thấy một sự thay đổi mang tính kiến tạo trong khối EU. Liên minh này đang đứng giữa ngã ba đường: hoặc tiếp tục con đường thương mại tự do đã làm nên sự thịnh vượng của mình, hoặc chuyển sang một hình thức bảo hộ để đối phó với một thế giới ngày càng cạnh tranh từ Mỹ và Trung Quốc. Chính sách này, vốn từng bị xem là điều cấm kỵ, giờ đây được thảo luận nghiêm túc như một phản ứng trực tiếp trước các gói trợ cấp khổng lồ của Washington và mô hình kinh tế do nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn.

Tâm điểm của vấn đề là sự rạn nứt giữa Pháp và Đức. Paris, với truyền thống kinh tế do nhà nước chỉ huy, thúc đẩy việc bảo vệ các ngành công nghiệp chiến lược. Ngược lại, Berlin, với nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu, lo ngại rằng các rào cản thương mại sẽ gây tổn hại nhiều hơn là mang lại lợi ích. Sự bất đồng này cho thấy "động cơ" Pháp-Đức truyền thống của EU đang hoạt động không còn trơn tru.

Đối với Việt Nam, một nền kinh tế định hướng xuất khẩu, chính sách này mang đến rủi ro đáng kể. EU là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, đặc biệt sau khi Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA) có hiệu lực. Nếu chính sách "Mua Hàng Châu Âu" được áp dụng, đặc biệt trong các lĩnh vực như hàng điện tử, dệt may, và công nghệ sạch, các nhà xuất khẩu Việt Nam sẽ đối mặt với những rào cản phi thuế quan mới. Yêu cầu về "hàm lượng châu Âu" có thể làm giảm lợi thế cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Hà Nội chắc chắn sẽ phải theo dõi sát sao diễn biến này, vì nó có thể định hình lại chiến lược tiếp cận thị trường châu Âu của các doanh nghiệp trong nước.