Phóng sự Mỹ: Luật cấm phá thai bị cho là nguyên nhân gây tử vong cho các thai phụ có bệnh lý nền

Một báo cáo điều tra của ProPublica đã nêu bật các trường hợp thai phụ tử vong tại các tiểu bang Hoa Kỳ cấm phá thai sau khi phán quyết Roe v. Wade bị lật ngược. Phóng sự tập trung vào hai trường hợp gần đây để minh họa cho rủi ro. Tại Texas, Tierra Walker, 37 tuổi, mang thai trong khi mắc chứng huyết áp cao không kiểm soát. Tình trạng của cô ngày càng xấu đi nhưng không một bác sĩ nào tư vấn về lựa chọn chấm dứt thai kỳ. Cô qua đời ở tuần thứ 20 do tiền sản giật. Tại North Carolina, Ciji Graham, 34 tuổi, có bệnh tim nền. Cô qua đời sau khi không thể có được một cuộc hẹn phá thai kịp thời do các phòng khám quá tải và các quy định mới về thời gian chờ đợi. ProPublica cho biết các ngoại lệ pháp lý về 'tính mạng của người mẹ' thường quá hẹp, khiến các bác sĩ do dự can thiệp trừ khi bệnh nhân cận kề cái chết. Nhiều chuyên gia y tế được phỏng vấn cho rằng những cái chết này là có thể ngăn chặn được.

Cuộc điều tra của ProPublica không chỉ kể lại những bi kịch cá nhân, mà còn phơi bày hệ quả trực tiếp của các quyết định chính trị lên hệ thống y tế Hoa Kỳ. Kể từ khi Tối cao Pháp viện lật ngược phán quyết Roe v. Wade vào năm 2022, bức tranh về chăm sóc sức khỏe sinh sản tại Mỹ đã bị phân mảnh sâu sắc. Các trường hợp như của Tierra Walker và Ciji Graham cho thấy một 'hiệu ứng ớn lạnh' (chilling effect) trong giới y khoa. Các bác sĩ tại các tiểu bang có luật cấm nghiêm ngặt phải đối mặt với rủi ro pháp lý nặng nề, bao gồm cả khả năng bị truy tố hình sự. Điều này khiến họ hành động một cách cực kỳ thận trọng, thường chỉ can thiệp khi tính mạng bệnh nhân đã bị đe dọa rõ ràng, thay vì hành động sớm để bảo vệ sức khỏe tổng thể của họ. Các luật này, trên danh nghĩa bảo vệ sự sống, lại đang tạo ra một tình thế nghịch lý khi góp phần gây ra những cái chết có thể phòng tránh được của các bà mẹ. Hơn nữa, tình trạng này có nguy cơ tạo ra một hệ thống y tế hai cấp, nơi việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc an toàn phụ thuộc hoàn toàn vào mã vùng của một người. Về lâu dài, điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt bác sĩ sản khoa ở các khu vực nông thôn và bảo thủ, những người không muốn hành nghề trong một môi trường pháp lý bất ổn.

Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng người Mỹ gốc Việt, đặc biệt tại các tiểu bang có đông người Việt sinh sống và luật phá thai nghiêm ngặt như Texas, Georgia và Florida. Phụ nữ gốc Việt, nhất là những người thuộc thế hệ thứ nhất hoặc những người gặp rào cản ngôn ngữ, có thể không nắm rõ những thay đổi pháp lý phức tạp. Họ có thể lầm tưởng, giống như trường hợp của Tierra Walker, rằng các ngoại lệ y tế luôn tồn tại cho các tình trạng sức khỏe nghiêm trọng. Sự thiếu thông tin này, kết hợp với các yếu tố văn hóa có thể gây e ngại khi thảo luận về sức khỏe sinh sản, đặt họ vào tình thế đặc biệt dễ bị tổn thương. Các chủ doanh nghiệp nhỏ trong cộng đồng, bao gồm cả tiệm nail, cũng có thể bị ảnh hưởng gián tiếp khi nhân viên của họ phải đối mặt với những khủng hoảng sức khỏe này, gây ra sự gián đoạn trong công việc và gánh nặng tài chính.