Tối Cao Pháp Viện cho phép California dùng bản đồ bầu cử mới, cuộc chiến lưỡng đảng về 'gerrymandering' tiếp diễn

WASHINGTON – Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đã cho phép California sử dụng bản đồ phân chia khu vực quốc hội mới cho cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay. Quyết định này mở đường cho các khu vực bầu cử được cho là có lợi cho Đảng Dân Chủ, trong bối cảnh cuộc chiến giành quyền kiểm soát Hạ viện đang diễn ra gay gắt.

Bản đồ này được cử tri California thông qua năm ngoái như một động thái đáp trả bản đồ của Texas vốn có lợi cho Đảng Cộng Hòa. Trong một lệnh ngắn gọn không ký tên, tòa án đã bác bỏ yêu cầu khẩn cấp từ Đảng Cộng Hòa California về việc chặn kế hoạch này. Phía Cộng Hòa cho rằng bản đồ vi hiến vì được vẽ chủ yếu dựa trên yếu tố chủng tộc, nhưng một tòa án liên bang cấp dưới đã bác bỏ lập luận này.

Phán quyết này được đưa ra sau khi Tối Cao Pháp Viện cũng cho phép sử dụng bản đồ của Texas, một quyết định đã thúc đẩy cuộc chiến vẽ lại bản đồ trên toàn quốc. Theo tòa án, động lực của cả Texas và California đều là "lợi thế đảng phái thuần túy".

Các cuộc chiến pháp lý tương tự cũng đang diễn ra ở các bang khác như Florida, Maryland, New York, Utah và Virginia. Tòa án cũng sắp ra phán quyết về bản đồ của Louisiana, một vụ kiện có thể làm suy yếu Đạo luật Quyền Bầu cử năm 1965.

Ghi nhận của Saigon Sentinel:

Quyết định của Tối Cao Pháp Viện không phải là sự tán thành về mặt đạo đức đối với việc vẽ bản đồ gian lận (gerrymandering), mà là sự khẳng định lập trường đứng ngoài các cuộc chiến thuần túy chính trị đảng phái. Bằng cách cho phép cả bản đồ của Texas (lợi cho Cộng Hòa) và California (lợi cho Dân Chủ) được thông qua, tòa án đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: cuộc chiến này phải được giải quyết ở cấp tiểu bang và qua lá phiếu, không phải trong phòng xử án liên bang.

Hiện tượng này tạo ra một hiệu ứng "triệt tiêu lẫn nhau" trên bản đồ quốc gia. Lợi thế mà Đảng Cộng Hòa có được ở Texas có thể bị vô hiệu hóa bởi lợi thế mà Đảng Dân Chủ đạt được ở California. Tuy nhiên, hệ quả sâu xa hơn là sự gia tăng phân cực chính trị. Khi các đảng phái vẽ ra những khu vực bầu cử "siêu an toàn", các ứng cử viên chỉ cần thu hút bộ phận cử tri cốt lõi, cực đoan nhất của đảng mình để chiến thắng trong vòng bầu cử sơ bộ. Họ không còn động lực để thỏa hiệp hay hướng đến các cử tri ôn hòa, trung dung. Điều này góp phần làm tê liệt hoạt động của Quốc hội, nơi sự hợp tác lưỡng đảng ngày càng trở nên hiếm hoi.

Trọng tâm của cuộc chiến giờ đây chuyển về các cơ quan lập pháp và tòa án tiểu bang. Vụ kiện sắp tới liên quan đến bản đồ Louisiana sẽ là phép thử quan trọng. Nếu đa số bảo thủ tại Tối Cao Pháp Viện tiếp tục làm suy yếu Đạo luật Quyền Bầu cử, các tiểu bang có thể sẽ có thêm công cụ để vẽ lại bản đồ làm loãng sức mạnh của các khối cử tri thiểu số dưới vỏ bọc "lợi thế đảng phái". Kết quả của cuộc bầu cử giữa kỳ 2026 đang được định hình không chỉ qua các chiến dịch tranh cử, mà còn qua những cuộc chiến pháp lý âm thầm này.

Việc vẽ lại bản đồ bầu cử ở California có tác động trực tiếp đến cộng đồng người Mỹ gốc Việt, đặc biệt tại các trung tâm dân cư lớn như Orange County và San Jose. Cách các đường ranh giới được vẽ có thể 'chia cắt' (cracking) hoặc 'dồn nén' (packing) các khu vực có đông cử tri gốc Việt, từ đó làm suy yếu hoặc cô lập sức mạnh lá phiếu của họ. Các tổ chức cộng đồng và nhà hoạt động chính trị gốc Việt đang theo dõi chặt chẽ quá trình này để đảm bảo tiếng nói của cộng đồng không bị giảm sút trong cuộc chiến lưỡng đảng.