Nếu bạn đang tự hỏi vì sao chuyện này quan trọng với ví tiền của người Mỹ bình thường chứ không chỉ là tin ngoại giao xa xôi, câu trả lời nằm ở một dự luật trừng phạt đang được Thượng viện thúc đẩy: nó có thể áp thuế quan lên hàng hóa từ những nước mua dầu khí Nga nhiều nhất, trong đó có Trung Quốc và Ấn Độ — hai đối tác thương mại lớn của Mỹ. Dự luật này áp thuế lên năm nước mua dầu khí Nga nhiều nhất, kèm theo trừng phạt nhắm vào giới lãnh đạo chính trị, quân sự Nga và các định chế tài chính, năng lượng của nước này. Nếu thông qua, hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, Ấn Độ có thể đắt hơn, tác động dây chuyền tới giá cả hàng tiêu dùng ở Mỹ.
Về cuộc gặp chính, ông Trump và ông Zelenskyy đã ngồi lại tại Phòng Bầu dục hôm thứ Ba, ngay trước lễ tang của Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người qua đời tháng này. Hai lãnh đạo bàn về việc Ukraine tự sản xuất vũ khí và các phương án khác để hỗ trợ cuộc chiến chống Nga. Ông Trump và ông Zelenskyy đồng ý rằng hai đặc phái viên chủ chốt của Tòa Bạch Ốc, Steve Witkoff và Jared Kushner, sẽ có chuyến đi tới Kyiv trong thời gian tới. Zelenskyy mô tả cuộc gặp là tốt đẹp trên mạng xã hội, còn phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt gọi cả cuộc gặp này lẫn cuộc gặp riêng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng ngày là tích cực và hiệu quả.
Trọng tâm thực chất của cuộc gặp là giấy phép cho Ukraine tự sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot — thứ Kyiv đã đề nghị từ lâu để đối phó các cuộc tấn công tên lửa của Nga. Sau cuộc gặp với ông Trump, Zelenskyy đã làm việc với đại diện hãng Lockheed Martin, nhà sản xuất tên lửa Patriot, và trước đó một tuần đã gặp đại diện Raytheon, nhà thầu của toàn bộ hệ thống Patriot. Chánh văn phòng của Zelenskyy cho biết hai bên đồng ý đẩy nhanh tiến trình đàm phán ở mọi cấp độ.
Đây không phải viện trợ mới, mà là giấy phép để Ukraine tự lo lấy phần phòng không của mình.
Vì sao chuyện này xảy ra bây giờ
Ông Trump từng là người hoài nghi lớn đối với việc tiếp tục viện trợ cho Ukraine. Trước đó, ông từng phát biểu rằng nước Mỹ không có nghĩa vụ phải giúp Ukraine, và cho rằng cựu Tổng thống Joe Biden viện trợ Ukraine vì bị lừa dối. Quan điểm đó khiến các quan chức châu Âu lo ngại chính quyền Trump có thể thay đổi chính sách hỗ trợ quân sự. Nhưng trong khoảng một tháng qua, ông Trump và ông Zelenskyy đã gặp nhau nhiều lần — tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara và hội nghị G7 ở Evian-les-Bains — và tại Ankara, ông Trump đã tuyên bố sẽ cấp phép cho Ukraine cùng sản xuất hệ thống Patriot.
Đồng thời, cuộc chiến vẫn tiếp diễn ác liệt. Ukraine cho biết đã bắn hạ khoảng 90% số drone Nga bằng drone đánh chặn tự chế, trong khi Nga tấn công Ukraine bằng drone và tên lửa gần như mỗi đêm. Ngược lại, Ukraine cũng liên tục tấn công các cơ sở lọc dầu của Nga; mới đây các lực lượng Ukraine đã tấn công hai nhà máy lọc dầu lớn của Nga ở vùng Perm và Ryazan, gây cháy tại cả hai địa điểm.
So với trước đây: bình thường hay chưa từng có?
Quan hệ Trump-Zelenskyy từng có một thời điểm căng thẳng công khai hiếm thấy: hồi tháng 2 năm ngoái, cuộc gặp tại Phòng Bầu dục giữa Trump, Phó Tổng thống JD Vance và Zelenskyy đã diễn ra rất tồi tệ, sau đó chính quyền Trump đã hạn chế viện trợ quân sự mới cho Ukraine. So với thời điểm đó, cuộc gặp lần này — được cả hai bên mô tả là tích cực — cho thấy quan hệ đã cải thiện đáng kể, dù chưa có cam kết viện trợ quân sự trực tiếp mới nào từ phía Mỹ. Việc cấp phép sản xuất Patriot cũng không phải bước ngoặt đột ngột: đây là kết quả của một quá trình đàm phán kéo dài nhiều tháng, và Ukraine cũng đang đẩy mạnh tự chủ sản xuất drone, với mục tiêu sản xuất sáu đến bảy triệu drone tấn công tầm ngắn trong năm nay, trong khi Ngũ Giác Đài có chương trình trị giá 1,1 tỷ USD dự kiến đặt hàng gần 200.000 drone vào tháng 2/2027, theo Al Jazeera. Nói cách khác, đây là một bước tiến trong xu hướng hợp tác công nghiệp quốc phòng đang diễn ra, không phải một sự kiện đơn lẻ bất thường.
Một diễn biến gây chú ý khác là cáo buộc của Zelenskyy rằng Nga đang chia sẻ dữ liệu vệ tinh về vị trí quân đội Mỹ ở Trung Đông cho Iran — cáo buộc mà ông Trump nói sẽ hỏi lại Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng bản thân ông Trump tỏ ra hoài nghi mức độ hỗ trợ này.
Mỹ có gửi thêm vũ khí hay tiền viện trợ trực tiếp cho Ukraine sau cuộc gặp này không
Không có viện trợ quân sự trực tiếp mới nào được công bố. Thay vào đó, Mỹ đồng ý cấp phép cho Ukraine tự sản xuất hệ thống đánh chặn Patriot trong nước, và hai đặc phái viên của Tòa Bạch Ốc sẽ tới Kyiv để bàn thêm chi tiết.
Việc Ukraine tự sản xuất Patriot có ý nghĩa gì với người dân Mỹ
Về ngắn hạn không ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền người Mỹ, nhưng dự luật trừng phạt đi kèm có thể áp thuế lên hàng hóa từ các nước mua nhiều dầu khí Nga như Trung Quốc và Ấn Độ, điều này có thể khiến một số hàng nhập khẩu đắt hơn nếu được thông qua.
Có phải ông Trump đã đổi hẳn lập trường về Ukraine
Ông Trump từng công khai hoài nghi việc viện trợ Ukraine và từng có cuộc gặp căng thẳng với Zelenskyy hồi năm ngoái. Những cuộc gặp gần đây cho thấy quan hệ đã dịu đi và có tiến triển cụ thể về sản xuất vũ khí, nhưng ông Trump vẫn chưa cam kết viện trợ quân sự trực tiếp mới, nên khó nói đây là một sự đảo chiều hoàn toàn.
Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran có nguy cơ kéo Mỹ vào một cuộc chiến mới không
Iran ban đầu đe dọa trả đũa sau vụ tấn công vào tàu chở hàng quân sự ở Biển Caspi nhưng sau đó nói không tìm cách leo thang. Nguy cơ trực tiếp với Mỹ hiện chưa rõ ràng, nhưng cáo buộc của Zelenskyy về việc Nga chia sẻ dữ liệu vệ tinh giúp Iran nhắm mục tiêu quân đội Mỹ ở Trung Đông là điểm đáng theo dõi.
Dự luật trừng phạt Nga đang được Thượng viện Mỹ xử lý ra sao
Dự luật do cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham khởi xướng có sự ủng hộ của hàng chục nghị sĩ cả hai đảng và đang được lãnh đạo Đảng Cộng hòa thúc đẩy thông qua trong tuần này, nhưng tính đến thời điểm bài viết chưa được thông qua thành luật.