Báo động: 'Cocktail thuốc trừ sâu' độc hại trong táo bán khắp châu Âu

Một liên minh các tổ chức phi chính phủ tên là Pan Europe đã gióng lên hồi chuông báo động sau khi phát hiện 'cocktail thuốc trừ sâu' độc hại trong các mẫu táo được bán trên khắp châu Âu. Phân tích trên 60 quả táo mua tại 13 quốc gia cho thấy 85% mẫu chứa dư lượng của nhiều loại thuốc trừ sâu, một số chứa tới bảy hóa chất khác nhau. Báo cáo cũng chỉ ra 71% mẫu chứa thuốc trừ sâu được EU xếp vào loại nguy hiểm nhất và 64% chứa PFAS, hay còn gọi là 'hóa chất vĩnh cửu'. Pan Europe cảnh báo về 'hiệu ứng cocktail', tức là sự nguy hiểm khi tiếp xúc với nhiều loại hóa chất cùng lúc trong một sản phẩm, một rủi ro mà họ cho rằng Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu đã bỏ qua. Liên minh này cũng lưu ý rằng 93% số táo được thử nghiệm sẽ bị cấm nếu bán làm thực phẩm chế biến cho trẻ em do có dư lượng thuốc trừ sâu vượt quá giới hạn nghiêm ngặt hơn dành cho trẻ dưới ba tuổi. Táo là một trong những loại trái cây được xử lý thuốc trừ sâu nhiều nhất ở EU.

Phát hiện của Pan Europe không chỉ là một cảnh báo về an toàn thực phẩm mà còn phơi bày một lỗ hổng trong quy định của Liên minh châu Âu. Vấn đề cốt lõi nằm ở phương pháp đánh giá rủi ro: các cơ quan quản lý thường xem xét từng loại thuốc trừ sâu một cách riêng lẻ, dựa trên Mức Dư lượng Tối đa (MRL) cho phép. Tuy nhiên, báo cáo này nhấn mạnh thực tế rằng người tiêu dùng đang tiếp xúc với một 'hỗn hợp' nhiều hóa chất cùng lúc, và tác động cộng hưởng của chúng lên sức khỏe con người vẫn chưa được đánh giá đầy đủ. Đây là điểm yếu mang tính hệ thống trong các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm hiện hành.

Đối với các quốc gia nhập khẩu nông sản từ châu Âu, bao gồm cả Việt Nam, báo cáo này đặt ra những câu hỏi cấp thiết về quy trình kiểm định. Liệu các cơ quan quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm của Việt Nam có đủ năng lực và quy trình để phát hiện 'hiệu ứng cocktail' này hay chỉ đang dựa vào chứng nhận của phía EU? Vụ việc có thể sẽ thúc đẩy Hà Nội và các nước nhập khẩu khác phải xem xét lại tiêu chuẩn kiểm dịch, không chỉ dựa trên giới hạn của từng chất mà còn phải tính đến nguy cơ từ phơi nhiễm đa hóa chất. Về lâu dài, điều này có thể ảnh hưởng đến thương mại nông sản giữa EU và các đối tác, khi niềm tin của người tiêu dùng và các nhà quản lý quốc tế bị lung lay.

Đối với các gia đình người Mỹ gốc Việt, vốn rất quan tâm đến thực phẩm tươi và sức khỏe, thông tin này gây ra sự lo ngại đáng kể. Nhiều người có thể sẽ cảnh giác hơn khi mua sắm, ưu tiên các sản phẩm hữu cơ (organic) hoặc tìm hiểu kỹ hơn về nguồn gốc trái cây, không chỉ táo từ châu Âu mà cả các sản phẩm trồng tại Mỹ. Vụ việc cũng có thể ảnh hưởng đến các chủ tiệm tạp hóa nhỏ của người Việt, khi họ phải đối mặt với các câu hỏi từ khách hàng về độ an toàn của nông sản mà họ bán.