Bỉ Tắt Đèn Đường Để Bảo Vệ Thiên Nhiên, Gây Tranh Cãi Về An Toàn

WALLONIA, BỈ – Chính quyền vùng Wallonia ở miền nam nước Bỉ đang thực hiện một dự án nhằm tháo dỡ vĩnh viễn 75 cột đèn đường bị cho là không cần thiết. Động thái này là một phần của nỗ lực lớn hơn trên khắp châu Âu nhằm giảm thiểu ô nhiễm ánh sáng và bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.

Dự án tập trung vào các đèn đường cách tòa nhà gần nhất hơn 50 mét và gần các khu bảo tồn thiên nhiên. Các nhà khoa học cho biết ánh sáng nhân tạo ban đêm gây hại cho nhiều loài, bao gồm côn trùng, chim và lưỡng cư, bằng cách phá vỡ chu kỳ kiếm ăn, sinh sản và định vị của chúng.

Dù vậy, kế hoạch này đã vấp phải sự phản đối từ một số người dân địa phương. Họ lo ngại rằng việc thiếu ánh sáng sẽ làm gia tăng các vấn đề về an toàn và trộm cắp. Ông André Detournay, một cư dân 77 tuổi, cho biết đèn đường giúp ông cảm thấy an toàn khi dắt chó đi dạo. Công nhân Jacques Monty, người chịu trách nhiệm tháo dỡ đèn, cũng bày tỏ lo ngại về an toàn cho người dân.

Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa ánh sáng đường phố và tỷ lệ tội phạm hay tai nạn giao thông không rõ ràng. Dự án, được tài trợ 308.000 EUR, xem việc khôi phục bóng tối ban đêm là một biện pháp bảo tồn quan trọng, tương tự như việc phục hồi ao hồ hay rừng cây.

Lưu ý của Saigon Sentinel:

Câu chuyện tại Bỉ không đơn thuần là về việc tiết kiệm năng lượng, mà nó phản ánh một cuộc xung đột sâu sắc hơn giữa nhận thức của con người về an toàn và nhu cầu cấp thiết của hệ sinh thái. Điểm cốt lõi của cuộc tranh cãi nằm ở sự khác biệt giữa cảm giác an toàn và sự an toàn trên thực tế. Người dân như ông Detournay cảm thấy an toàn hơn dưới ánh đèn, một tâm lý dễ hiểu. Tuy nhiên, dữ liệu lại cho thấy một bức tranh phức tạp hơn. Một nghiên cứu ở Anh và Wales được trích dẫn cho thấy việc giảm đèn đường không liên quan đến sự gia tăng đáng kể về tội phạm hay tai nạn. Điều này cho thấy nỗi sợ bóng tối mang tính bản năng nhiều hơn là dựa trên rủi ro thực tế.

Việc dự án định nghĩa ô nhiễm ánh sáng là một áp lực môi trường ngang hàng với ô nhiễm hóa học hay mất môi trường sống là một bước tiến quan trọng. Con số ước tính 2,000 tỷ côn trùng bị tiêu diệt mỗi năm ở Pháp do đèn công cộng là một thống kê gây sốc, cho thấy quy mô của vấn đề. Đây không còn là một vấn đề mang tính địa phương ở Bỉ, mà là một cuộc khủng hoảng toàn cầu, hậu quả không mong muốn của 150 năm sống dưới ánh sáng nhân tạo.

Dự án này cũng cho thấy một cách tiếp cận chính sách thực tế. Thay vì tắt đèn toàn bộ, họ nhắm mục tiêu vào 75 ngọn đèn 'vô ích' gần các khu vực tự nhiên có giá trị cao. Lời nói của người đứng đầu dự án, Nicolas Goethals, 'Chúng tôi không thể nói với một bà cụ rằng chúng tôi ưu tiên loài dơi hơn bà,' cho thấy sự nhạy bén về mặt chính trị và nỗ lực cân bằng giữa bảo tồn và an sinh xã hội. Cuộc vận động này ở châu Âu có thể là khởi đầu cho một xu hướng quy hoạch đô thị và nông thôn mới, nơi ánh sáng không còn là mặc định mà là một nguồn tài nguyên được sử dụng một cách có chủ đích và tiết kiệm.

Câu chuyện ở Bỉ tạo ra một sự tương phản thú vị với trải nghiệm của nhiều người Mỹ gốc Việt, vốn thường sống tại các khu đô thị lớn và vùng ngoại ô luôn sáng đèn tại Hoa Kỳ. Khái niệm 'ô nhiễm ánh sáng' và việc chủ động trả lại bóng tối cho thiên nhiên là một ý tưởng khá mới mẻ, khác với quan niệm truyền thống coi ánh sáng đèn đường là biểu tượng của sự phát triển, hiện đại và an toàn.