Cảnh báo về 'thuật toán nguy hiểm và gây nghiện' của mạng xã hội nhắm vào trẻ em

Một tuyên bố gần đây đã nêu lên quan ngại sâu sắc về tác động của các nền tảng mạng xã hội đối với trẻ em. Theo đó, nhiều trẻ em ở Hoa Kỳ, Anh và trên toàn thế giới đang phải chịu đựng những tác động tiêu cực. Nguyên nhân được cho là đến từ các "thuật toán nguy hiểm và gây nghiện" mà các công ty công nghệ áp đặt lên người dùng nhỏ tuổi. Tuyên bố nhấn mạnh rằng trẻ em là đối tượng "không nghi ngờ" và dễ bị tổn thương trước các cơ chế này. Một trường hợp cụ thể có tên KGM đã được đề cập như một ví dụ điển hình cho sự đau khổ mà các thuật toán này có thể gây ra. Vấn đề này được xem là một cuộc khủng hoảng toàn cầu, vượt ra ngoài biên giới của một quốc gia.

Phát biểu này không phải là một lời chỉ trích đơn lẻ mà là một phần trong làn sóng phản đối ngày càng tăng nhắm vào các công ty công nghệ lớn trên toàn cầu. Trọng tâm của cuộc tranh luận là mâu thuẫn cơ bản giữa mô hình kinh doanh của mạng xã hội và sức khỏe tâm thần của người dùng, đặc biệt là thanh thiếu niên. Các nền tảng như TikTok, Instagram và YouTube được thiết kế để tối đa hóa sự tương tác và thời gian sử dụng, thường bằng các thuật toán khuếch đại nội dung gây sốc, so sánh xã hội hoặc gây nghiện. Các nhà lập pháp ở Hoa Kỳ và Châu Âu đang ngày càng chú ý, với nhiều dự luật được đề xuất nhằm buộc các công ty phải chịu trách nhiệm hoặc thay đổi thiết kế sản phẩm để bảo vệ trẻ em. Tại Việt Nam, nơi tỷ lệ sử dụng mạng xã hội ở giới trẻ thuộc hàng cao nhất thế giới, những lo ngại tương tự cũng đang âm ỉ. Hà Nội có thể đang quan sát chặt chẽ các động thái pháp lý ở phương Tây. Mặc dù mục tiêu có thể khác nhau—tập trung nhiều hơn vào kiểm soát thông tin—nhưng tiền lệ về việc quy trách nhiệm cho các nền tảng vì tác hại thuật toán có thể tạo cơ sở cho các quy định chặt chẽ hơn trong tương lai đối với các gã khổng lồ công nghệ hoạt động tại nước này.

Các gia đình người Mỹ gốc Việt cũng phải đối mặt với thách thức này. Nhiều bậc phụ huynh thuộc thế hệ thứ nhất chia sẻ mối lo ngại chung về thời gian con cái họ dành cho mạng xã hội và những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần. Tuy nhiên, rào cản ngôn ngữ và khoảng cách thế hệ có thể khiến việc trao đổi về các vấn đề trực tuyến trở nên khó khăn hơn. Phụ huynh có thể không hoàn toàn quen thuộc với các ứng dụng hoặc xu hướng văn hóa trên mạng mà con cái họ đang tiếp xúc, tạo ra một thách thức riêng trong việc giám sát và hỗ trợ con một cách hiệu quả.