Chính quyền Trump xóa bỏ nền tảng pháp lý của chính sách khí hậu Hoa Kỳ

WASHINGTON – Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) đã thu hồi một quy định cốt lõi, vốn xác định khí nhà kính là mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng. Đây là lần đầu tiên sau 17 năm, cơ quan này không còn xem khí nhà kính là một nguy cơ. Giám đốc EPA, Lee Zeldin, cho biết động thái này nhằm cắt giảm các quy định dư thừa để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, giới phê bình cảnh báo quyết định sẽ khiến nhiều sinh mạng gặp rủi ro hơn khi biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng. Kết luận "gây nguy hiểm" năm 2009 là cơ sở pháp lý cho các quy định về khí thải của Mỹ. Việc bãi bỏ nó sẽ ngay lập tức được dùng để rút lại các tiêu chuẩn khí thải cho xe hơi và xe tải, và có thể áp dụng cho các nhà máy điện trong tương lai. Các nhà khoa học gọi quyết định này là hành động bác bỏ các định luật vật lý cơ bản và không có cơ sở khoa học hợp pháp. Tổng thống Donald Trump ủng hộ, gọi quy định cũ là một 'vụ lừa đảo đất nước'. Các nhóm môi trường tuyên bố sẽ kiện hành động này ra tòa.

Đây không chỉ là một thay đổi chính sách đơn thuần; nó là hành động dỡ bỏ nền tảng pháp lý đã nâng đỡ chính sách khí hậu của liên bang Hoa Kỳ trong gần hai thập kỷ. Bằng cách loại bỏ 'kết luận gây nguy hiểm', chính quyền Trump đã tước đi công cụ pháp lý chính của EPA để điều tiết khí thải carbon theo Đạo luật Không khí Sạch, từ ống xả ô tô đến ống khói nhà máy điện. Động thái này chắc chắn sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến pháp lý kéo dài và tốn kém, với kết quả cuối cùng có thể được định đoạt bởi Tối cao Pháp viện, qua đó định hình lại chính sách môi trường của Mỹ trong nhiều năm tới. Về mặt quốc tế, hành động này làm xói mòn nghiêm trọng uy tín của Mỹ trong các nỗ lực chống biến đổi khí hậu. Khi một trong những quốc gia phát thải lớn nhất thế giới quay lưng lại với các cam kết, nó tạo ra một tiền lệ nguy hiểm và làm suy yếu các thỏa thuận toàn cầu. Đối với Việt Nam, một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất bởi biến đổi khí hậu, quyết định này mang đến những hệ lụy trực tiếp. Mực nước biển dâng đang đe dọa Đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa của cả nước. Việc Mỹ gia tăng phát thải sẽ góp phần làm trầm trọng thêm các hiện tượng thời tiết cực đoan, đặt ra thách thức lớn cho an ninh lương thực và sự phát triển bền vững mà Hà Nội đang theo đuổi. Quyết sách nội bộ của Washington đang tạo ra những chi phí hữu hình mà các quốc gia ven biển như Việt Nam phải gánh chịu.

Mặc dù quyết định này không nhắm trực tiếp vào các doanh nghiệp của người Mỹ gốc Việt, cộng đồng có thể cảm nhận tác động một cách gián tiếp. Nhiều người gốc Việt tập trung ở các tiểu bang ven biển như California, Texas và Florida, những nơi rất dễ bị tổn thương bởi các hiện tượng thời tiết cực đoan. Việc gia tăng khí thải có thể dẫn đến bão mạnh hơn, lũ lụt thường xuyên hơn và cháy rừng dữ dội hơn, đe dọa trực tiếp nhà cửa, cơ sở kinh doanh nhỏ và sự an toàn của các gia đình. Chi phí bảo hiểm tăng và sự gián đoạn kinh doanh do thiên tai là những rủi ro kinh tế thực tế mà cộng đồng phải đối mặt.