Iran Dập Tắt Biểu Tình: Bắt Giữ Doanh Nhân, Đe Dọa Tịch Thu Tài Sản

Chính quyền Iran đang thực hiện một chiến dịch trấn áp nhắm vào những người ủng hộ các cuộc biểu tình gần đây. Các nguồn tin cho biết có thể đã có tới 12.000 người thiệt mạng, cùng hàng ngàn người bị bắt và có thể đối mặt với án tử hình. Các biện pháp trả đũa bao gồm việc nhắm vào các doanh nghiệp và tài sản tài chính của bất kỳ ai bị coi là đã ủng hộ các cuộc tuần hành. Một trường hợp điển hình là Mohammad Saedinia, một chủ chuỗi cà phê nổi tiếng, đã bị bắt với cáo buộc "kêu gọi người dân bạo loạn". Hành động duy nhất của ông dường như là việc đóng cửa doanh nghiệp để thể hiện sự đoàn kết với các tiểu thương khác đang phản đối sự sụp đổ của đồng nội tệ. Các cuộc biểu tình ban đầu về kinh tế đã nhanh chóng leo thang thành phong trào phản đối giới lãnh đạo trên toàn quốc. Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim đưa tin giấy phép kinh doanh của Saedinia đã bị thu hồi. Tổng chưởng lý Iran cũng yêu cầu tịch thu tài sản của những người biểu tình, gọi họ là "khủng bố", để "dạy cho họ một bài học". Chính quyền Iran công khai tuyên bố các cuộc biểu tình là một âm mưu thất bại của Mỹ và Israel.

Hành động của chính quyền Iran cho thấy một chiến lược trấn áp hai gọng kìm: dùng bạo lực để dập tắt biểu tình trên đường phố và tấn công kinh tế để triệt tiêu mọi sự ủng hộ tiềm tàng. Việc bắt giữ một doanh nhân nổi tiếng và được yêu mến như Mohammad Saedinia không phải là ngẫu nhiên. Đây là một động thái mang tính biểu tượng cao, nhằm gửi một thông điệp rõ ràng rằng không ai được an toàn, bất kể địa vị xã hội. Bằng cách nhắm vào giới kinh doanh, Tehran đang cố gắng cắt đứt nguồn lực và sự ủng hộ mà các phong trào xã hội có thể nhận được. Việc gọi người biểu tình là "khủng bố" và đổ lỗi cho "âm mưu" của Mỹ và Israel là một chiến thuật quen thuộc của các chế độ độc tài. Nó vừa giúp hợp pháp hóa các biện pháp đàn áp khắc nghiệt, như tịch thu tài sản và án tử hình, vừa chuyển hướng sự chú ý khỏi những thất bại quản lý kinh tế trong nước vốn là nguyên nhân cốt lõi của sự bất bình. Lập luận này nhằm củng cố sự ủng hộ trong nội bộ và bác bỏ tính chính danh của các yêu sách từ người dân. Trong bối cảnh chính quyền Trump đưa ra những lời đe dọa, cách hành xử của Tehran càng trở nên phức tạp. Một mặt, họ phô trương sức mạnh để chứng tỏ sự cứng rắn trước áp lực bên ngoài. Mặt khác, việc cố gắng tuyên bố tình hình đã "ổn định" trong khi vẫn tiếp tục các vụ bắt bớ cho thấy sự lo ngại sâu sắc về khả năng bùng phát bất ổn trở lại.

Các sự kiện ở Iran không có tác động trực tiếp đến cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, việc một chính quyền độc tài sử dụng các biện pháp đàn áp kinh tế và bạo lực để dập tắt bất đồng chính kiến có thể gợi lại những ký ức và mối quan tâm tương tự trong nhiều người Việt hải ngoại về các hoàn cảnh tương tự.