Iran: Hơn 6.000 người chết trong biểu tình, hàng không mẫu hạm Mỹ áp sát

DUBAI — Các nhà hoạt động hôm thứ Ba cho biết cuộc trấn áp đẫm máu của Iran đối với các cuộc biểu tình toàn quốc đã làm ít nhất 6.126 người thiệt mạng. Con số này được đưa ra trong bối cảnh một nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm của Mỹ đã đến Trung Đông.

Nhóm tàu sân bay USS Abraham Lincoln và các khu trục hạm tên lửa dẫn đường đi cùng đã có mặt, cung cấp cho Mỹ khả năng tấn công Iran. Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa hành động quân sự nếu Tehran đàn áp người biểu tình ôn hòa.

Số liệu mới do Hãng tin Các nhà hoạt động Nhân quyền có trụ sở tại Mỹ công bố. Tổ chức này xác định trong số người chết có ít nhất 5.777 người biểu tình, 214 nhân viên chính phủ, 86 trẻ em và 49 dân thường không tham gia biểu tình. Hơn 41.800 người đã bị bắt giữ. Chính phủ Iran đưa ra con số thấp hơn nhiều là 3.117 người chết, và gọi nhiều người trong số đó là "khủng bố".

Các cuộc biểu tình bắt đầu vào ngày 28 tháng 12, xuất phát từ sự sụp đổ của đồng rial, và nhanh chóng lan rộng. Chính quyền đã đáp trả bằng bạo lực và cắt Internet trên diện rộng.

Lá bài quân sự của Washington đã được đặt lên bàn. Việc điều động nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln không phải là một động thái thông thường, mà là một tín hiệu răn đe rõ ràng và trực tiếp từ chính quyền Trump, gắn liền với cuộc khủng hoảng nội bộ của Iran. Điều này đẩy căng thẳng khu vực lên một mức độ nguy hiểm mới.

Con số thương vong, nếu được xác thực, cho thấy một cuộc khủng hoảng niềm tin sâu sắc đối với chính quyền Tehran. Quy mô của cuộc trấn áp này gợi nhớ đến sự hỗn loạn của cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, báo hiệu rằng sự bất mãn không còn ở mức bề mặt. Gốc rễ của các cuộc biểu tình là sự sụp đổ kinh tế, một vấn đề mà các biện pháp an ninh không thể giải quyết. Điều này khiến tình hình trở nên khó lường, vì chế độ có thể có những hành động quyết liệt hơn để duy trì quyền lực.

Quan trọng hơn, mạng lưới ủy nhiệm của Iran, được gọi là "Trục Kháng chiến", đang có dấu hiệu rạn nứt nghiêm trọng. Việc các nhóm như Houthis và Kataib Hezbollah đứng ngoài cuộc chiến 12 ngày của Israel chống lại Iran, cùng với thái độ do dự của Hezbollah, cho thấy khả năng của Tehran trong việc điều khiển các lực lượng này đã suy yếu. Sự sụp đổ của đồng minh Assad ở Syria và các cuộc tấn công của Israel vào Hamas đã làm xói mòn đáng kể mạng lưới này. Sự suy yếu này, kết hợp với áp lực quân sự từ Mỹ và bất ổn trong nước, đặt Iran vào một thế yếu chưa từng có.