Pakistan và Afghanistan Bên Bờ Vực 'Chiến Tranh Công Khai' Sau Loạt Không Kích Trả Đũa

Pakistan đã ném bom các thành phố lớn của Afghanistan, bao gồm thủ đô Kabul và thành phố Kandahar, trong bối cảnh Bộ trưởng Quốc phòng Islamabad tuyên bố hai nước đang trong tình trạng "chiến tranh công khai".

Các cuộc không kích trên diện rộng này là động thái trả đũa sau khi lực lượng Afghanistan tấn công các đồn biên phòng của Pakistan vào tối thứ Năm. Giao tranh được cho là vẫn tiếp diễn tại khu vực biên giới Torkham, với các báo cáo về việc đạn cối của Pakistan rơi trúng khu vực dân sự, bao gồm một trại tị nạn. Con số thương vong từ cả hai phía còn nhiều mâu thuẫn. Pakistan tuyên bố đã tiêu diệt 133 quan chức Taliban và làm bị thương hơn 200 người. Ngược lại, Bộ Quốc phòng Afghanistan cho biết 55 binh sĩ Pakistan đã thiệt mạng và một số bị bắt sống, một tuyên bố mà Islamabad phủ nhận.

Căng thẳng giữa hai quốc gia đã âm ỉ trong nhiều tháng. Pakistan cáo buộc chính quyền Taliban ở Afghanistan chứa chấp các nhóm phiến quân như Taliban Pakistan (TTP) và các nhóm ly khai Baloch, những tổ chức thực hiện các cuộc tấn công bên trong lãnh thổ Pakistan. Một thỏa thuận ngừng bắn do Qatar làm trung gian đã thất bại vào năm ngoái.

Việc Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan tuyên bố "chiến tranh công khai" đánh dấu một sự leo thang nguy hiểm và một bước ngoặt trong mối quan hệ vốn đã bất ổn giữa hai quốc gia. Sự việc này cho thấy tính toán chiến lược của Islamabad sau khi Mỹ rút quân khỏi Afghanistan năm 2021 đã thất bại hoàn toàn. Pakistan từng kỳ vọng một chính quyền Taliban sẽ mang lại sự ổn định ở biên giới phía tây và tạo ra một đồng minh chiến lược để đối trọng với Ấn Độ. Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn trái ngược.

Vấn đề cốt lõi nằm ở đường biên giới Durand Line lỏng lẻo và mối quan hệ phức tạp giữa Taliban Afghanistan và Taliban Pakistan (TTP). Mặc dù có hệ tư tưởng tương đồng, Taliban Afghanistan dường như không thể hoặc không muốn kiểm soát các hoạt động của TTP trên lãnh thổ của mình, gây ra mối đe dọa an ninh trực tiếp cho Pakistan. Việc không kích vào các trung tâm quyền lực của Taliban như Kabul và Kandahar cho thấy sự kiên nhẫn của Pakistan đã cạn kiệt.

Sự leo thang này có nguy cơ gây bất ổn sâu sắc cho cả khu vực Nam và Trung Á. Một cuộc xung đột toàn diện sẽ tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn, đồng thời có thể biến khu vực biên giới thành nơi trú ẩn an toàn cho các nhóm khủng bố quốc tế. Các cường quốc khu vực như Trung Quốc, với các khoản đầu tư lớn vào Hành lang kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC), và Ấn Độ sẽ theo dõi tình hình một cách chặt chẽ. Xung đột mở rộng có thể kéo theo sự can dự của các bên ngoài, làm phức tạp thêm tình hình.