Ít nhất 22 người chết trong các cuộc biểu tình ủng hộ Iran tại Pakistan và Iraq

Ít nhất 22 người thiệt mạng sau các cuộc biểu tình ủng hộ Iran tại Pakistan và Iraq. Hàng trăm người biểu tình đã xông vào lãnh sự quán Mỹ tại Karachi, Pakistan, đốt lửa bên trong tòa nhà. Lực lượng an ninh bắn súng khiến 10 người chết tại hiện trường. Thêm 12 người chết trong các cuộc biểu tình khác tại Gilgit-Baltistan và Islamabad. Tại Baghdad, Iraq, lực lượng an ninh bắn hơi cay vào người biểu tình cố xâm nhập Khu Xanh nơi có đại sứ quán Mỹ. Các cuộc biểu tình bùng phát sau khi Mỹ-Israel không kích giết lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, 86 tuổi, người đứng đầu Iran trong 36 năm.

Cái chết của Khamenei tạo ra một điểm nổi bật trong bản đồ địa chính trị Trung Đông. Ông không chỉ là lãnh tụ tôn giáo mà còn là kiến trúc sư của "trục kháng chiến" - mạng lưới các nhóm vũ trang thân Iran từ Hezbollah ở Lebanon đến Houthis ở Yemen, Hamas tại Gaza và các dân quân Iraq. Trong hơn ba thập kỷ, ông đã đầu tư hàng tỷ USD để xây dựng mạng lưới ủy nhiệm này nhằm mở rộng ảnh hưởng của Tehran và đối trọng với Mỹ-Israel.

Nhưng phản ứng sau cái chết của ông cho thấy sự phân cực sâu sắc. Tại Pakistan, nơi có cộng đồng Hồi giáo Shia đông đảo, những người biểu tình sẵn sàng chết để "báo thù" cho Khamenei. Nhưng tại Syria, nơi Iran đã duy trì chế độ Assad trong nhiều năm, người dân bấm còi xe ăn mừng. Sự khác biệt này phản ánh thực tế: Khamenei được tôn sùng bởi các nhóm Shia và các tổ chức vũ trang được Iran tài trợ, nhưng bị căm ghét bởi những người từng sống dưới ách thống trị của các đồng minh địa phương của ông.

Điều đáng chú ý là sự im lặng của các chính phủ Trung Đông. Hầu hết các bộ ngoại giao đều không bình luận về vụ ám sát một nguyên thủ quốc gia đương nhiệm - một sự kiện cực kỳ hiếm trong quan hệ quốc tế hiện đại. Sự thận trọng này cho thấy nhiều chính phủ Arab đang cân nhắc: họ không muốn kích động Iran và các nhóm ủy nhiệm, nhưng cũng không muốn công khai ủng hộ một nhân vật đã gây bất ổn cho khu vực trong nhiều thập kỷ.

Trục kháng chiến của Khamenei đã bị suy yếu nghiêm trọng sau hai năm rưỡi chiến sự với Israel. Hassan Nasrallah của Hezbollah chết năm 2024. Hamas bị tàn phá tại Gaza. Giờ đây, với cái chết của Khamenei, câu hỏi đặt ra là liệu Iran có thể duy trì mạng lưới ảnh hưởng này hay không. Người kế nhiệm, dù là ai, sẽ thừa kế một di sản đầy rẫy thách thức và một khu vực đang chuyển mình.